‫[این برنامه حاوی تصاویر خشونت‌آمیز ‫از جنگ می‌باشد،]
‫[که برای برخی مخاطبان ناراحت‌کننده است.]
‫[احتیاط به مخاطبان توصیه می‌شود.]
‫اول آوریل سال ١٩٣٣،
‫اولین کنش رسمی آدولف هیتلر...
‫برای آزار یهودیان آلمان،
‫تلاشی برای قطع کردن دست اون‌ها ‫از زندگی تجاری هست،
‫به وسیله بایکوت.
‫چیزی که دوازده سال بعد به دنبال داره...
‫ستمگری منظم و مداومیه...
‫که در تاریخ بشر بی‌سابقه است.
‫این ستم مرحله به مرحله رخ می‌ده.
‫وینستون چرچیل ‫وقتی قباحت این پلیدی رو درک کرد...
‫گفت که این «جنایت بدون اسم» هستش.
‫این بعدا به عنوان هولوکاست یاد شد.
‫تمام جنگ‌ها دنیا رو تغییر می‌دن.
‫ولی هیچ‌کدومشون اندازه...
‫جنگ جهانی دوم دنیا رو دگرگون نکردن.
‫ژاپن در حال پیشرویه.
‫آلمان در حال پیشرویه.
‫کابوسی که قرار بود رقم بزنن ‫به ذهن هیچ‌کس نمی‌رسید.
‫مخرب‌ترین جنگ تاریخ بشر بود.
‫ناگهان دنیا واژگون شد و...
‫زندگی همه جهنم شد.
‫غرب از سرعت پیشروی نیروها ‫حیرت کرده بود.
‫سه رهبر بزرگ مسئولیت ‫نیروهای متفقین رو داشتن.
‫که یعنی روزولت، چرچیل و استالین.
‫کسایی که با سوالات به شدت ‫پیچیده‌ای سر و کله می‌زدن.
‫بزرگ‌ترین عملایت نظامی تاریخ بود.
‫متفقین نه فقط به لحاظ نظامی...
‫باید گرد هم می‌اومدین،
‫بلکه در مقیاس صنعتی...
‫و جهانی باید یکی می‌شدن.
‫باید در هر شرایط آب و هوایی، ‫از قطب شمال گرفته،
‫تا جنگل‌های اقیانوس آرام،
‫یا بیابان‌های آفریقا ‫و عمق اقیانوس‌ها مبارزه می‌کردن.
‫ولی هیچ ضمانتی بر پیروزی نبود.
‫قرار بود حمام خون به پا بشه.
‫شاهد وحشتناک‌ترین روی انسان‌ها بودیم.
‫که چطور با بقیه انسان‌ها رفتار می‌کنن.
‫در عین حال ‫شکوهمندانه‌ترین روی انسان‌ها رو...
‫با کسایی که حاضر شدن ‫برای بقیه کشته بشن هم دیدیم.
‫جنگ جهانی دوم نزاعی بود ‫که فقط می‌تونست...
‫به نتیجه یک بازنده و یک برنده منجر بشه.
‫[نازی‌ها تسلیم شدن!]
‫[سلطه تاریکی]
‫[٣٠ ژوئیه] ‫[١٩٣٩]
‫[برلین]
‫در اوایل سال ١٩٣٩،
‫آلمان، اتریش رو تصرف کرده.
‫آدولف هیتلر، پیشوای نازی‌ها،
‫می‌خواد سرزمین‌های بیشتری ‫از اروپا رو هم تصرف کنه.
‫[امروز می‌خوام پیشگو باشم.]
‫روز سی‌ام ژوئیه، هیتلر به ‫رایشس‌تاگ آلمان می‌گه...
‫که اگر جنگ بشه، تقصیر اون نیست.
‫فقط یک مردم خاص مقصر خواهند بود،
‫یهودی‌ها.
‫اگر سرمایه‌گذارهای بین‌المللی یهودی...
‫داخل و خارج اروپا ‫موفق به کشیدن کشورها...
‫به یک جنگ جهانی دیگه بشن...
‫نتیجه‌اش پیروزی یهودی‌ها نخواهد بود،
‫بلکه نابودی کامل نژاد یهود ‫در اروپا است.
‫دو ماه بعد،
‫هیتلر کل چکسلواکی رو فتح می‌کنه.
‫اول ماه سپتامبر، ‫به لهستان حمله می‌کنه،
‫و جنگ جهانی دوم شروع می‌شه.
‫یکی از چیزهای ضروری...
‫برای درک تاریخچه جنگ جهانی دوم...
‫و تاریخچه هولوکاست برای ما...
‫اینه که همه این‌ها به نحو جدایی‌ناپذیری ‫به هم پیوند خوردن.
‫جزر و مد خود جنگ...
‫روی اجرای هولوکاست تاثیر می‌ذاره.
‫یهودستیزی در مرکز فلسفه هیتلر...
‫و حزب نازی قرار داره،
‫که به صراحت در کتابش مطرح شده،
‫در کتاب نبرد من.
‫نبرد من، مانیفست ‫و خودزندگی‌نامه...
‫هیتلر جوانه.
‫یه طرح خام از چیزی داره که...
‫هیتلر از دنیا می‌خواد باشه، ‫و مستندات بی‌پایانی...
‫از همه مردمی که ازشون کینه داره.
‫بزرگ‌ترین کینه هیتلر ‫برای یهودی‌های آلمانه.
‫اون‌ها رو با استعاره‌های پست توصیف می‌کنه،
‫همون استعاره‌های جاافتاده ضدیهود.
‫[خون‌آشام] ‫[انگل مردم]
‫به تصویر می‌کشه که اون‌ها ‫از مردم آلمان سوءاستفاده می‌کنن...
‫و بهشون دغل می‌زنن.
‫[یک کرم درون یک جسد در حال فاسد شدن]
‫برای درک هیتلر،
‫آدم باید اهمیت نژاد رو درک کنه...
‫که همه اعمالش بهش تاکید دارن.
‫اون باور داره که کل نوع بشر...
‫اینطوری دسته‌بندی می‌شه.
‫نژاد آریایی در صدر این دسته‌بندیه.
‫یهودی‌ها آخرش هستن.
‫هیتلر بدجور درگیر یهودی‌ها است.
‫درگیر اینه که یهودی‌ها ‫یک دشمن داخلی هستن،
‫از نظر نژادی ناخالص هستن، ‫آلمانی نیستن.
‫و باور داره که آلمان سرنوشت ‫خودش رو محقق می‌کنه...
‫وقتی از شر یهودی‌ها خلاص بشه.
‫سال ١٩٣٤، هیتلر خودش رو ‫به عنوان پیشوا منصوب می‌کنه،
‫رهبر آلمان.
‫و به سرعت نفرتش از یهودی‌ها ‫رو وارد قانون کشور می‌کنه.
‫[سپتامبر] ‫[١٩٣٥]
‫[نورنبرگ]
‫پاییز سال ١٩٣٥، ‫در یک گردهمایی نازی در نورنبرگ،
‫نماینده هیتلر، ‫هرمان گورینگ،
‫از مجموعه اقدامات قانونی فراگیری ‫رونمایی کرد...
‫که جمعیت یهودی کشور رو هدف می‌گرفتن.
‫[ازدواج بین یهودی‌ها و شهروندان آلمان...]
‫[یا خویشاوندان خونی آن‌ها...]
‫[ممنوع است.]
‫این قوانین ازدواج بین یهودی‌ها...
‫و غیریهودی‌ها رو ممنوع کردن...
‫و یهودیان آلمان رو از شهروندی سلب کردن.
‫برای یهودی‌هایی که آلمان زندگی می‌کردن، ‫قوانین نورنبرگ...
‫نقطه عطف بزرگیه.
‫مهم نیست که مذهبی باشی یا نه.
‫هویت الان خونیه.
‫بذر این رو می‌کاشه ‫که بگن یهودی‌ها...
‫یه نژاد دیگه هستن ‫که دارن آلمان رو آلوده می‌کنن.
‫نازی‌ها قصد دارن ‫زندگی رو انقدر برای...
‫یهودی‌های آلمانی و اتریشی سخت کنن...
‫که خودشون بخوان مهاجرت کنن.
‫نزدیک به نصف جمعیت ٥٠٠ هزاری ‫یهودهای آلمان...
‫به ناچار تبعید می‌شن.
‫[٩ نوامبر] ‫[١٩٣٨]
‫در نوامبر ١٩٣٨، ‫نازی‌ها موج وحشیانه‌ای...
‫از نابودی و خشونت رو در سراسر ‫آلمان پیاده کردن.
‫کسب‌وکارهای یهودی غارت شدن ‫و آتیش زده شدن،
‫کنیسه‌ها با خاکستر یکسان شدن،
‫و خونه‌ها نابود شدن.
‫یهودی‌ها آزار دیده و کشته شدن.
‫در آلمانی به این رویداد، شب بلورین می‌گن،
‫شب شیشه‌های شکسته.
‫پنجره‌های مغازه یهودی‌ها خرد شدن.
‫یورش‌هایی به خونه‌هاشون هم می‌کنن.
‫درها رو با لگد باز می‌کنن.
‫آدم‌ها رو می‌کشن بیرون.
‫کتکشون می‌زنن تا یهودی‌ها ‫رو به وحشت بندازن.
‫به پلیس یا ارتش دستور داده شده بود...
‫که وقتی شب بلورین ‫مرتکب این خشونت‌ها می‌شن...
‫یونیفرم‌هاشون رو نپوشن،
‫تا بیشتر از چیزی که در واقعیت بود...
‫خودجوش جلوه کنه.
‫اما یه حمله تروریستی به یهودی‌ها...
‫با هماهنگی دولته.
‫صبح فردای شب بلورین،
‫نازی‌ها ٣٠ هزار مرد یهودی رو دستگیر می‌کنن،
‫و اون‌ها رو به اردوگاه کار اجباری می‌فرستن.
‫به نظرم شب بلورین یه نقطه عطفه،
‫چون به دولت نازی نشون داد...
‫که شهروند آلمانی معمولی حاضره...
‫که با این خشونت هم‌سو بشه.
‫اواخر دهه ٣٠، ‫یهودی‌هایی که آلمان و اتریش زندگی می‌کنن...
‫با ایذا و اذیت ‫و تهدید مواجه هستن.
‫خطرهای بدتری هم رو به ظهور هستن.
‫[١ سپتامبر] ‫[١٩٣٩]
‫[لهستان]
‫در اوایل سپتامبر ١٩٣٩، ‫نیروهای آلمان به لهستان حمله می‌کنن.
‫تنها در عرض چند هفته، ‫لهستان سقوط می‌کنه.
‫سه میلیون یهودی لهستان...
‫حالا تحت کنترل هیتلر و نازی‌ها هستن.
‫وقتی نازی‌ها وارد لهستان می‌شن،
‫استراتژی منسجمی ندارن...
‫که با یهودی‌ها چیکار کنن.
‫پس به عجله دست به فی‌البداهه می‌زنن.
‫و یکی از چیزهایی که از این فی‌البداهه...
‫به وجود اومد، این ایده بود که...
‫گِتو بسازن.
‫همون روزهای اول اشغال آلمانی‌ها،
‫بسیاری از یهودی‌های لهستان ‫مجبور می‌شن به گِتو نقل مکان کنن.
‫به یهودی‌ها دستور داده می‌شه ‫که بازوبند بپوشن...
‫و ورود و خروج اون‌ها محدود می‌شه.
‫در ورشو این تصمیم گرفته می‌شه...
‫که یه گتو بسته به وجود بیاد.
‫نگهبان‌ها و لهستانی‌ها ‫از دروازه‌ها رد می‌شن،
‫ولی خود یهودی‌ها نه.
‫اون‌ها داخل گتو حبس هستن.
‫و یه دیوار می‌سازن ‫که رفت و آمد یهودی‌ها محدود بشه.
‫این یه نشان واضح ‫از تفکیک نژادی...
‫در شهر ورشو هستش.
‫بیش از صد هزار یهودی ‫که جاهای دیگه ورشو زندگی می‌کردن...
‫باید به این ناحیه منتقل می‌شدن.
‫تقریبا ١.٣ مایل مربع بود، ‫پس کوچیک بود.
‫شرایط گتوها در واقع...
‫بستر ایده‌آل برای بیماری رو به وجود میاره.
‫این حقیقت هم تشدیدش می‌کنه ‫که دسترسی به آب تمیز محدوده...
‫و سیستم فاضلاب نامناسبه،
‫مخصوصا برای این اندازه جمعیت.
‫مندل یاکوبویچ چهارده سالشه...
‫وقتی خانواده‌اش به یه گتو ‫در اوستروویتس فرستاده می‌شن،
‫جنوب‌شرقی لهستان.
‫بعدا می‌نویسه:
‫«یادم است پسر بچه که بودم...
‫در خیابان‌های گتو قدم می‌زدم...
‫و آدم‌ها را می‌دیدم که می‌مردن، ‫که فریاد می‌زدن.»
‫«هیچ غذایی نبود، ‫مخصوصا برای کسانی که...
‫هیچ پولی نداشتن.»
‫یهودی‌ها برای بقا در گتوها می‌جنگن...
‫و حتی به دنبال فرصت‌هایی برای ‫مقاومت هستن.
‫قاچاقچی داشتن ‫که به گتو غذا وارد می‌کردن...
‫و گاهی هم آدم‌ها رو ازش بیرون می‌بردن.
‫برای کار اجباری، ‫گاهی کارشون رو کند انجام می‌دادن...
‫یا یه کاری می‌کردن ‫چیزی که بهشون گفتن درست کنن...
‫تا به دست نازی‌ها برسه از کار افتاده باشه.
‫خیلی کارها داشتن می‌کردن...
‫که تا جای ممکن مقاومت کنن.
‫برای سال اول جنگ،
‫زندگی در گتو ‫واقعیت بی‌رحم زندگی...
‫یهودی‌های لهستانه.
‫اما هیتلر در حال برنامه‌ریزی ‫یک کمپین جدیده،
‫و میلیون‌ها انسان قراره ‫در وحشت فرو برن.
‫[بهار] ‫[١٩٤١]
‫[برلین]
‫اواسط سال ١٩٤١،
‫بیشتر اروپای غربی تحت کنترل آلمانه.
‫اما هدف واقعی هیتلر ‫ساختن لبنس‌راوم هستش،
‫فضای حیاتی، برای مردم آلمان،
‫که در شرق پیدا می‌شه.
‫هیتلر حالا متوجه شده...
‫که این لحظه ایده‌آلش ‫برای شروع برنامه‌ریزی مخفی...
‫هجوم به روسیه است،
‫نقطه اوج کل کارهای زندگی‌اش،
‫نابودی کل جماهیر شوروی،
‫عملیات بارباروسا.
‫برای عملیات بارباروسا، ‫هیتلر و ژنرال‌های اون...
‫سه گروه ارتش...
‫و سه میلیون سرباز،
‫با پشتیبانی هزاران تانک و هواپیما رو...
‫به جبهه‌ای وسیع اعزام می‌کنن.
‫آماده‌سازی‌های آلمان ‫برای بارباروسا در مقیاسی هستن،
‫که تقریبا غیرقابل تصوره.
‫این قراره که بزرگ‌ترین هجوم...
‫در کل تاریخ بشر باشه، ‫و هنوز هم هست.
‫هیتلر یک ماموریت دیگه به نقشه اضافه می‌کنه.
‫یک دستور صادر می‌کنه ‫که در هجوم...
‫قرار به انجام برخی وظایف خاص هست.
‫[وظایف خاص]
‫مسئول این وظایف، ‫هاینریش هیملره،
‫فرمانده نیروهای اس‌اس.
‫اگه بخوای بدونی هیتلر به چی فکر می‌کنه،
‫نگاه کن ببین هیملر داره چیکار می‌کنه،
‫چون هیملر در این دوره از جنگ، ‫به طور مداوم...
‫با هیتلر ملاقات می‌کرد و باهاش صحبت می‌کرد.
‫هیملر از سال ١٩٢٣ عضو حزب نازی بوده.
‫به نظر میاد که هانریش هیملر...
‫یه آدم کاملا معمولیه.
‫در خانواده خوبی متولد شده بود، ‫جاهای خوبی تحصیل کرده بود.
‫وارد شغل‌های متنوعی می‌شه.
‫مرغدار می‌شه، ‫یه مدت کود می‌فروشه،
‫و مثل خیلی از مردهای جوان نسلش...
‫شیفته هیتلر می‌شه.
‫جوخه‌های مرگ هیملر، ‫آینزاتس‌گروپن،
‫به دنبال ارتش پیشرو آلمان...
‫وارد شوروی می‌شن.
‫دستور دارن که وارد جوامع اشغال شده بشن...
‫و هر کسی برای عملیات ‫تهدید محسوب می‌شه رو بکشن.
‫در کمپین بارباروسا، ‫جوخه‌های آینزاتس‌گروپن...
‫به دنبال نیروهای ورماخت می‌رن، ‫و وظیفه‌شون...
‫فرونشانی بلند مدت جامعه شورویه.
‫اون‌ها بیشتر از همه...
‫از نظر خودشون، دو جنبه کلیدی...
‫از سازمان اجتماعی شوروی رو هدف می‌گیرن،
‫کمیسرها یا همون رهبرهای سیاسی کمونیست،
‫و یهودی‌ها رو هم به خصوص هدف قرار می‌دن.
‫جنگ حالا داره به یه سطح جدید...
‫از پیکار عقیدتی و نژادی جهش داده می‌شه.
‫نابودی گروه خاصی از مردم...
‫تشویق و تصویب می‌شد، ‫و فرمان داده می‌شد.
‫این گام تاریکیه.
‫دنیا با شروع این عملیات...
‫به طور محسوسی داره تاریک‌تر می‌شه.
‫[ژوئن] ‫[١٩٤١]
‫[جماهیر شوروی]
‫در ژوئن ١٩٤١، ‫ورماخت خط دفاع شوروی رو...
‫در هم می‌شکنه ‫و در سراسر جبهه...
‫پیشروی می‌کنه.
‫بیش از پنج میلیون یهودی ‫در اتحاد جماهیر شوروی زندگی می‌کنن.
‫جوامع یهودی در شوروی...
‫تفاوت‌های بسیاری با جوامع یهودی دیگه...
‫در اروپای شرقی، مثل لهستان ‫و رومانی، داشتن.
‫معمولا جوامع یهودی‌های ارتدکس...
‫با حلقه زلف و کلاه‌های سیاه نبودن.
‫یهودی‌ها در جماهیر شوروی...
‫با عموم مردم ادغام شده بودن.
‫به دنبال ارتش آلمان،
‫آینزاتس‌گروپن ماموریت ویژه خودشون ‫رو شروع می‌کنن.
‫نیروهای آینزاتس‌گروپن زیاد نمی‌دونستن ‫که کی‌ها یهودی هستن،
‫پس افراد محلی داوطلب می‌شدن ‫یا دستگیر می‌شدن...
‫تا دقیقا اطلاعاتی که می‌خواستن ‫رو بهشون بدن.
‫گروه‌هایی از مردم اروپای شرقی هستن...
‫که از قبل خیلی ضدیهود بودن...
‫و حاضر بودن به عنوان ‫نیروی کمکی داوطلب بشن...
‫و به این یگان‌ها کمک کنن.
‫گروه‌های آینزاتس‌گروپن معمولا...
‫یهودی‌ها رو گردآوری می‌کردن،
‫بعد همه‌شون در یک مکان مرکزی ‫جمع می‌شدن،
‫که تحت نظارت بودن،
‫و به صورت گروهی به ‫یه مکان کشتار منتقل می‌شدن.
‫اون‌ها به یه مکان اعدام...
‫در حومه شهر برده می‌شدن.
‫معمولا مجبورشون می‌کردن تا...
‫برای جسد خودشون قبر بکنن.
‫بعد بهشون شلیک می‌شد ‫که داخل این قبرها بیفتن.
‫گاهی از مناطق جنگلی استفاده می‌کردن،
‫و گاهی این اعدام‌ها به طور قابل‌توجه‌ای ‫در ملا عام بودن.
‫یعنی مردهای بالغ ایستادن،
‫با تفنگ یه انسان دیگه رو هدف گرفتن ‫که ممکنه مرد باشه،
‫ممکنه زن باشه، ‫ممکنه بچه باشه،
‫و بهشون شلیک می‌کنن.
‫این داره در مقیاس عظیمی ‫در یک ناحیه عظیم صورت می‌گیره.
‫آینزاتس‌گروپن تقریبا نیم میلیون...
‫یهودی رو در اتحاد جماهیر شوروی کشتن،
‫فقط در شش ماه اول عملیات بارباروسا.
‫رابطه خیلی نزدیکی بین...
‫خود کمپین نظامی، ‫خود عملیات بارباروسا،
‫و هولوکاست وجود داره.
‫هولوکاست در واقع لحظه‌ای شروع می‌شه...
‫که اون‌ها از مرز شوروی رد می‌شن.
‫جنگ این اجازه رو داد که ‫با کل اتحاد جماهیر شوروی...
‫مثل کشتارگاه رفتار بشه.
‫یعنی از بین رفتن عرف رفتارهای متمدن،
‫از بین رفتن عرف جنگی،
‫از بین رفتن کامل خویشتن‌داری.
‫[ژوئیه] ‫[١٩٤١]
‫[برلین]
‫کشتار یهودی‌ها...
‫هر روز به برلین گزارش می‌شه.
‫نازی‌های بالامقام درباره مراحل بعدی ‫نقشه هیتلر صحبت می‌کنن.
‫معاون هیتلر، هرمان گورینگ،
‫نامه‌ای می‌نویسه به راینهارت هایدریش،
‫افسر اس‌اس سرپرست اجرای نقشه‌های نازی...
‫برای جمعیت یهودی.
‫راینهارت هایدریش یکی از افراد ‫کلیدی اس‌اس محسوب می‌شه.
‫و ظاهرش به طور مشخصی آریاییه.
‫چشم‌های سرد آبی داره،
‫و صورتش هیچ احساسی ‫از خودش نشون نمی‌ده.
‫در اواخر ماه ژوئیه سال ١٩٤١،
‫گورینگ یک اعلامیه رسمی به هایدریش می‌فرسته.
‫ازش می‌خواد فورا نقشه کلی خودش...
‫برای اجرای راه حل نهایی مسئله یهود رو...
‫ارائه کنه.
‫این در اصل صدور اجازه به هایدریش...
‫برای شروع آماده‌سازی‌های ‫راه حل نهایی...
‫مسئله یهود در اروپا است.
‫اون‌ها قراره به کشتار، یهودی‌ها رو...
‫صحنه روزگار حذف کنن.
‫[تابستان] ‫[١٩٤١]
‫[بلاروس]
‫با پیشروی ارتش آلمان ‫در اتحاد جماهیر شوروی،
‫ورماخت با یگان‌هایی همکاری می‌کنه...
‫که کمونیست‌ها و یهودی‌ها رو حذف می‌کنن،
‫گروه‌هایی از اس‌اس، و به خصوص،
‫با آینزاتس‌گروپن.
‫در ماه اوت، ‫هاینریش هیملر، فرمانده اس‌اس،
‫به مینسک در بلاروس اشغالی می‌ره.
‫هیملر نظارت نزدیکی...
‫به کارهای آینزاتس‌گروپن حفظ می‌کنه، ‫چون نهایتا،
‫اون‌ها مسئولیت اون هستن.
‫پس خیلی در جبهه شرقی رفت و آمد داره.
‫هیملر متوجه می‌شه که تیرباران کردن‌ها...
‫صدمات احساسی برای سربازهاش دارن.
‫مهم نیست کی باشه، ‫به هر حال سخته...
‫که صبح بیدار بشی ‫و کل روز به آدم‌ها شلیک کنی،
‫و بعدش شب سعی کنی بخوابی...
‫و بدونی که فردا صبح باز بیدار می‌شی...
‫و همین کارها رو تکرار می‌کنی.
‫کشتار صد نفر برای اون آماده‌سازی می‌شه...
‫تا بفهمه واقعا چقدر سخته...
‫که کشته شدن یه آدم ‫توسط یه آدم دیگه رو ببینه،
‫چون هیملر در طول زندگی‌اش ‫مجبور به همچین کاری نبوده.
‫اون واقعا به شخصه شاهد مرگ نبوده.
‫خیلی واکنش بدی به دیدن...
‫کشته شدن آدم‌ها در حضورش ‫نشون می‌ده،
‫و سبز می‌شه ‫و کم مونده بالا بیاره.
‫هیملر به برلین برمی‌گرده...
‫تا به طراحی روش‌هایی از کشتار جمعی ‫کمک کنه...
‫که کارآمدتر هستن.
‫در جبهه شوروی، کشتار ادامه داره.
‫[٢٩ سپتامبر] ‫[١٩٤١]
‫[بابی یار] ‫[اوکراین]
‫بابی یار یک دره در حاشیه کی‌یف ‫در اوکراینه.
‫ماه سپتامبر ١٩٤١،
‫بیش از ٣٣ هزار مرد، زن و کودک یهودی ‫به اینجا آورده شدن.
‫در طول دو روز، ‫به همه‌شون شلیک شد...
‫و در قبرهای جمعی دفن شدن.
‫نازی‌ها قبلا روشی برای ‫کشتار جمعی طراحی کرده بودن.
‫در آغاز جنگ،
‫هیتلر دستور کشتار معلولین رو صادر کرده بود،
‫یک عملیات اتانازی به اسم تی-٤.
‫عملیات تی-٤، با اسم رمزی...
‫از روی تیرگارتنستراس ٤،
‫ساختمونی توی برلین ‫که مرکز این عملیات بود،
‫عملیاتی برای قتل ‫آلمانی‌های معلول ذهنی و جسمی...
‫به وسیله گاز کربن مونوکسید بود،
‫چون اون‌ها به چشم دولت ‫برای کشور ضرر داشتن.
‫عملیات تی-٤ ‫دو سال اجرا می‌شه...
‫قبل از اینکه رسما در اوت ١٩٤١ متوقف شد.
‫حالا چیزی که هست ‫یه گروه آدمه...
‫که یه سری توانایی‌های خاص دارن.
‫استفاده از گاز برای قتل آدم‌ها،
‫انتقال و لجیستیک این،
‫پنهان کردن مدارک این عملیات،
‫و حالا این مردها در دسترس هستن...
‫تا توی یه عملیات دیگه به کار گرفته بشن.
‫اولین مرکز قتل عام ‫که یهودی‌ها بهش ارسال شدن...
‫تا با گاز کشته بشن ‫اردوگاه خلمنو بود،
‫که در لهستان اشغالی قرار داشت.
‫قربانی‌های اردوگاه خلمنو...
‫یهودی‌های یکی از گتوهای ‫شهر لهستانی ووچ هستن...
‫و رومانی‌ها، ‫که نازی‌ها اون‌ها رو هم...
‫یک نژاد پست می‌دونن.
‫هشتم دسامبر سال ١٩٤١،
‫اولین یهودی‌ها ‫با استفاده از ون‌های گاز کشته شدن.
‫ون‌هایی هستن که نازی‌ها می‌تونن...
‫از پشت ماشین با کربن مونوکسید ‫پرشون کنن.
‫اشلاما بر وینیر یه یهودی از مرکز لهستانه...
‫که به خلمنو تبعید شده.
‫اشلاما مرگ خانواده‌اش داخل ‫ون‌های گاز رو می‌بینه.
‫توی یه نامه درباره این می‌نویسه.
‫«فرمانده نگهبان‌ها...
‫یه افسر اس‌اس بلندمرتبه بود،
‫یه دگرآزار مطلق و قاتل.»
‫«دستور داد که هشت مرد درهای...
‫کامیون رو باز کنن.»
‫«بوی گازی که به ما خورد طاقت‌فرسا بود.»
‫«از خانواده تقریبا شصت نفره من،
‫من تنها بازمانده بودم.»
‫«حالا تو این دنیا تنها مونده بودم.»
‫جنگ علیه یهودی‌ها قراره ‫تحول شومی داشته باشه،
‫نازی‌ها اردوگاه‌های مرگ بیشتری می‌سازن...
‫و روش‌های جدیدی برای نابودی ‫یک مردم طراحی می‌کنن.
‫[دسامبر] ‫[١٩٤١]
‫[برلین]
‫دسامبر ١٩٤١.
‫ویلایی با منظره دریاچه وانزی...
‫محل جلسه‌ای از مقاماته...
‫که هر کدوم نماینده بخشی از ‫رژیم نازی هستن.
‫ترتیب‌دهنده کنفرانس...
‫راینهارت هایدریشه.
‫موضوع، مسئله یهوده.
‫اما کنفراس به روز دیگه‌ای موکول می‌شه.
‫کنفرانس وانزی اولش برای ‫نهم دسامبر برنامه‌ریزی شده بود،
‫ولی چند روز قبلش ‫باید به تعویق می‌افتاد چون...
‫هفتم دسامبر ١٩٤١،
‫ژاپن حمله بزرگی به پرل هاربر کرد.
‫[حمله به پرل هاربر]
‫[مروارید ایالات متحده، ناوگان اقیانوس آرام ‫اینجا قرار داره]
‫درود!
‫سه روز پس از حمله به پرل هاربر،
‫آدولف هیتلر علیه ایالات متحده ‫اعلان جنگ کرد.
‫[پیشوا خواهان انتقام از فرانکلین روزولت ‫جنگ‌طلب و ریاکار شد.]
‫هیتلر مدت‌ها جنگ جهانی ‫دیگه‌ای رو پیشبینی می‌کرد،
‫و حالا اون رو به ارمغان آورده.
‫در یک سخنرانی، ‫به یهودی‌ها اتهام می‌زنه...
‫که رئیس‌جمهور آمریکا رو بازیچه خودشون کردن،
‫فرانکلین روزولت.
‫[ما قدرتی که پشت روزولت هست رو می‌شناسیم.]
‫[همان یهودی ابدیه که باور داره ‫موعودش رسیده.]
‫[پس یهودی‌ها، با همین پستی اهریمنی،]
‫[کنار این مرد جمع شدن ‫و به اون نیرنگ زدن.]
‫در جلسه‌ای در دوازدهم دسامبر،
‫هیتلر رهبران حزب نازی رو احضار می‌کنه.
‫در خاطراتش، وزیر پروپاگاندا ‫یوزف گوبلز...
‫درباره بحث جلسه می‌نویسه.
‫«پیشوا مصمم به پاکسازی مطلقه.»
‫«جنگ جهانی اینجا است.»
‫«نابودی یهودیت...
‫باید پیامد ناگریزش باشه.»
‫بیستم ژانویه سال ١٩٤٢،
‫مقامات نازی به دریاچه وانزی اومدن...
‫تا در کنفرانس هایدریش شرکت کنن.
‫افسرهای اس‌اس یونیفرم‌های ‫رسمی خودشون رو پوشیدن.
‫بهترین نوشیدنی‌ها و خوراکی‌ها ‫براشون سرو می‌شه.
‫به نظر یه دورهمی متمدن هستش،
‫ولی چیزی که در کنفرانس وانزی...
‫موردبحث قرار می‌گیره ‫اصلا با تمدن نمی‌خونه.
‫کنفرانس وانزی ‫یه جلسه برای هماهنگیه.
‫منظور از تشکیل این جلسه ‫این نیست که تصمیم بگیرن...
‫یهودی‌های اروپا رو بکشن یا نکشن.
‫هدف جلسه، تصمیم‌گیری ‫درباره شیوه انجام این کاره،
‫و برای مشخص کردن مسئولیت‌های...
‫همه عناصر اداری دولت نازی...
‫برای رسیدن به این هدف.
‫در کنفرانس، هایدریش فهرستی...
‫از تعداد یهودی‌هایی که باید ‫در راه حل نهایی کشته بشن.
‫فهرست شامل یهودی‌های جماهیر شوروی...
‫و اروپای شرقی می‌شه،
‫یهودی‌های فرانسه، هلند،
‫بلژیک و کشورهای اسکاندیناوی.
‫همچنین شامل یهودی‌های کشورهای...
‫متحد آلمان هم می‌شه،
‫مثل ایتالیا، رومانی و مجارستان.
‫حتی یهودیان بریتانیای شکست‌نخورده...
‫و ایرلند بی‌طرف هم حساب شدن.
‫کل تعداد: بیش از ١١ میلیون.
‫نازی‌ها الان نقشه‌ای دارن ‫تا هولوکاست رو عملی کنن.
‫آلمان در گرفتن فرانسه موفق شده بود،
‫همچنین هلند، دانمارک، نروژ ‫و غیره،
‫که یعنی یهو کنترل...
‫جمعیت‌های عظیم یهودی ‫کشورهای دیگه هم دستشون بود.
‫اینکه عملا کل اروپا به غیر از بریتانیا...
‫حالا بخشی از امپراتوری نازی هیتلر بود...
‫این حس رو می‌داد که می‌شد ‫کارهایی کرد...
‫که تا اون موقع هرگز انجام داده نشده بودن.
‫در سراسر اروپا، یک مردم...
‫هدف نابودی مطلق قرار گرفتن.
‫پس از کنفرانس وانزی،
‫نازی‌ها در حال توسعه اردوگاه‌های مرگ هستن،
‫جاهایی که آدم‌ها، اکثرشون یهودی، ‫برای کشته شدن فرستاده می‌شن.
‫اکثر اون‌ها از اروپای شرقی ‫و جماهیر شوروی هستن.
‫نازی‌ها همچنین شروع می‌کنن به ‫هدف قرار دادن یهودی‌های اروپای غربی.
‫هولوکاست به عنوان ‫یه پدیده شرقی شروع می‌شه،
‫ولی به سرعت، به همه گوشه و کنار...
‫اروپای تحت کنترل آلمان می‌رسه.
‫آمستردام در هلند، ‫و فرانسه، و ایتالیا،
‫و تا شمال اسکاندیناوی،
‫یهودی‌ها جمع‌آوری می‌شن...
‫و به این قرارگاه‌های جدید در شرق ‫فرستاده می‌شن و کشته می‌شن.
‫در بهار سال ١٩٤٢،
‫هیملر از آمستردام بازدید می‌کنه ‫تا جلسه‌ای با یک گردان پلیس داشته باشه...
‫که برای دستگیری و تبعید...
‫یهودی‌های شهر تعلیم ویژه دیدن.
‫یک هفته بعد از بازدید اون،
‫یک پدر یهودی، اوتو فرانک،
‫تصمیم می‌گیره که خانواده‌اش ‫باید مخفی بشن.
‫دخترش آنه در خاطراتش نوشته:
‫«دوستان و آشنایان یهودی ما...
‫دسته دسته از اینجا برده می‌شن.»
‫«فرار تقریبا غیرممکنه.»
‫[ژوئیه] ‫[١٩٤٢]
‫[پاریس]
‫در فرانسه، یهودی‌های زیادی ‫که از آلمان فرار کرده بودن...
‫حالا خودشون رو در خطر می‌دیدن،
‫همراه با جمعیت بزرگ یهودی‌های خود فرانسه.
‫هلین بر، یک زن فرانسوی یهودی جوان، نوشته:
‫«موجی از وحشت به بقیه هم...
‫در این چند روز رسیده.»
‫«انگار اس‌اس کنترل فرانسه ‫رو به دست گرفتن...
‫و این وحشت باید به دنبالش بیاد.»
‫طی ماه‌های بعد، ‫خانواده‌های یهودی...
‫توسط نیروهای آلمانی و همکارهاشون ‫تبعید می‌شن.
‫به اون‌ها گفته شده که در اروپای شرقی...
‫بهشون اسکان داده می‌شه،
‫و بهشون گفتن که دارایی‌ها ‫و جواهرات خودشون رو همراهشون بیارن.
‫در واقع، اون‌ها دارن به...
‫اردوگاه‌های مرگ نازی جدید فرستاده می‌شن.
‫اون‌ها سوار واگن‌های بدون هوا ‫و بدون نور شدن...
‫و صدها مایل بدون غذا...
‫و بدون آب منتقل شدن.
‫اراده‌گردانی مدرن و قطارها اجازه دادن...
‫تا مردم به تعداد زیاد ‫در اروپا حرکت کنن،
‫که قبلا سابقه نداشت.
‫چهار اردوگاه مرگ اصلی وجود دارن،
‫خلمنو، تربلینکا، ‫سوبیبور، بلزک.
‫دو اردوگاه مرگ دیگه هم هستن،
‫که به عنوان اردوگاه کار اجباری هم ‫استفاده می‌شن،
‫مایدانک و آشویتس.
‫همه این اردوگاه‌ها در لهستان قرار دارن.
‫در اردوگاه‌ها،
‫نازی‌ها روش‌هایی طراحی کردن ‫تا در کمترین زمان ممکن...
‫بیشترین تعداد آدم رو بکشن،
‫مثل استفاده موتورهای دیزلی.
‫نازی‌ها از این موتورها ‫کربن مونوکسید...
‫به این اتاقک‌ها پمپ کردن ‫و کلی آدم کشتن،
‫ولی لزوما به این معنی نیست...
‫که در این فرایند، ‫به حدی که گمان می‌ره،
‫کارآمد و بهینه بوده باشن.
‫این مکان‌ها خیلی ناشیانه آماده شدن بودن.
‫مکان‌های بداهه‌کارانه بودن،
‫و مکان‌هایی از عذاب باورنکردنی...
‫و هولناک بودن.
‫[ژوئیه] ‫[١٩٤٢]
‫[آشویتس]
‫در آشویتس، نازی‌ها از یه آفت‌کش ‫به اسم سایکلون ب استفاده می‌کنن.
‫سایکلون ب یه فرآمده سیانوره...
‫که در اصل برای از بین بردن ‫جانداران آفتی بود،
‫برای کشتن موش توی خونه.
‫یه بلور آبی‌رنگه.
‫قوطی رو باز می‌کنی ‫و گاز سمی ازش بیرون میاد.
‫شروع می‌کنن به ساخت ‫یک ساختمان ضمیمه برای آشویتس...
‫در روستای نزدیکش، بیرکناو.
‫این مکان مخصوص کشتار طراحی شده...
‫و چندین اتاقک گاز داره.
‫وقتی یهودی‌ها به آشویتس-بیرکناو ‫می‌رسن،
‫به دو دسته تقسیم می‌شن،
‫اون‌هایی که برای کار اجباری ‫آماده تشخیص داده می‌شن...
‫و اون‌هایی که آمادگی جسمانی ندارن.
‫مندل یاکوباویچ از یک گتو در لهستان ‫تبعید می‌شه...
‫به آشویتس.
‫رسیدنش به آشویتس رو تعریف می‌کنه.
‫«مامورهای اس‌اس بالا و پایین می‌رفتن.»
‫«من خبردار ایستاده بودم.»
‫«بالاخره، بعد از مدتی، ‫برای سمت راست انتخاب شدم،
‫چند تا از دوستانم سمت چپ بودن.»
‫مندل برای ملحق شدن به ‫یک گروه کار انتخاب شد.
‫خانواده‌اش به اتاق گاز فرستاده شدن.
‫آدم‌هایی که به اتاق‌های گاز برده می‌شدن...
‫به مردها و زن و بچه‌ها تقسیم می‌شدن.
‫همه‌شون به این اتاق هدایت می‌شدن.
‫بهشون می‌گفتن که قراره حموم کنن.
‫بهشون بندهای کوچیک داده می‌شد ‫تا کفش‌هاشون رو به هم ببندن،
‫که مثلا بعدا راحت‌تر...
‫کفش‌هاشون رو پیدا کنن.
‫نازی‌ها می‌خوان تا جای ممکن...
‫اتاق رو از آدم پر کنن،
‫چون این کار محیطی به وجود میاره...
‫از گرما زیاد و رطوبت،
‫که گاز هیدروژن سیانید رو به وجود میاره.
‫صحنه‌هایی که این به دنبال داشت...
‫تصورنکردنی بودن.
‫کم پیش نمیومد ‫خانواده‌ها یا عزیزانی رو پیدا کرد...
‫که چنان به همدیگه چسبیده بودن...
‫که جدا کردنشون از همدیگه...
‫غیرممکن بود.
‫جسد قربانی‌ها سوخته می‌شه.
‫پرده مرگ بی‌وقفه ‫روی این ناحیه افتاده.
‫معمولا آدم‌هایی که به اردوگاه‌های مرگ ‫فرستاده می‌شدن...
‫در عرض چهل و پنج دقیقه ‫تا دو ساعت اول...
‫کشته می‌شدن.
‫ساختن اردوگاه‌های مرگ...
‫راه حل نهایی هیتلر ‫برای مسئله یهوده.
‫یک سامانه صنعتی ‫برای قتل عام انسان‌ها...
‫با هزاران قربانی روزانه.
‫این اوج پلیدیه.
‫این قتل عام در مقیاس صنعتیه.
‫ولی هر مرگ عذاب منحصر به فرد داره.
‫[ژوئیه] ‫[١٩٤٢]
‫[آشویتس]
‫در تابستان سال ١٩٤٢،
‫هیملر از اردوگاه مرگ...
‫آشویتس-بیرکانو بازدید می‌کنه.
‫کار کردن زندانی‌ها ‫در یک کارخانه شیمیایی رو نگاه می‌کنه،
‫و رسیدن قطارهای پر از یهودی‌ها ‫برای کشته شدن رو می‌بینه.
‫هیملر بعدا در یک ضیافت شام شرکت می‌کنه،
‫و اونجا می‌گه که نازی‌ها...
‫دو میلیون یهودی رو کشتن ‫و به این کشتار ادامه می‌دن.
‫این حرف‌هاش به یک مامور ‫اطلاعات غربی می‌رسه،
‫که اطلاعات رو به یک آلمانی تبعیدی...
‫در سوییس بی‌طرف منتقل می‌کنه، ‫گرهارت ریگنر.
‫گرهارت ریگنر، که برای ‫کنگره جهانی یهودیان کار می‌کرد،
‫از یه تاجر آلمانی فهمید...
‫که نازی‌ها یه نقشه دارن.
‫اون‌ها سعی دارن جوامع باقی‌مونده ‫یهودی اروپا رو...
‫دستگیر و تبعید کنن ‫و اون‌ها رو بکشن.
‫شوکه از چیزی که شنیده بود،
‫ریگنر سعی می‌کنه این اطلاعات رو...
‫به ربی استیون وایز برسونه.
‫ربی استیون وایز...
‫مدیر کنگره جهانی یهودیانه، ‫و شاید بانفوذترین...
‫ربی آمریکایی ‫و شاید یکی از بانفوذترین...
‫یهودی‌های آمریکایی اون موقع است.
‫اون رابطه‌ای با رئیس‌جمهور روزولت داره.
‫پیام ریگنر ‫به وزارت امور خارجه آمریکا می‌رسه،
‫اما مقامات مثل شایعه جنگی ‫باهاش رفتار می‌کنن...
‫و انتقالش نمی‌دن.
‫وزارت خارجه این اطلاعات رو...
‫به ربی وایز نمی‌فرسته.
‫می‌گن یه شایعه نامعتبر جنگیه ‫و دفنش می‌کنن.
‫چرا مردم رو به خروش بیاریم...
‫سر چیزی که احتمالا شایعه جنگیه؟
‫امکان نداره که نازی‌ها ‫واقعا دارن این کار رو می‌کنن.
‫پس اطلاعات رو کنار گذاشتن.
‫اما ریگنر پافشاری کرد.
‫با یکی از نمایندگان مجلس بریتانیا ‫تماس گرفت...
‫که از طریق تلگراف با ربی وایز ارتباط گرفت.
‫وزارت امور خارجه آمریکا ‫حالا گزارش رو بررسی می‌کنه،
‫اما دولت روزولت...
‫آماده نیست که عمومی‌اش کنه.
‫اون‌ها این حس رو داشتن ‫که سربازهای آمریکایی...
‫حاضر نمی‌شن بجنگن ‫اگه فکر کنن که ازشون می‌خوان...
‫برای نجات یهودی‌های اروپا به جنگ برن.
‫ما برای این ایده‌های دموکراسی ‫و آرمان‌گرایی می‌جنگیم.
‫ما برای یهودی‌ها نمی‌جنگیم.
‫بعد از تحقیقاتشون، ‫وزارت امور خارجه...
‫به ربی وایز اجازه داد تا این اطلاعات...
‫درباره قتل عام یهودی‌ها ‫رو عمومی کنه.
‫خبر دور دنیا پخش می‌شه،
‫و جوامع یهودی بهش واکنش نشون می‌دن.
‫دنیا کم‌کم داره از حقیقت آگاه می‌شه.
‫اوایل دسامبر،
‫روز سوگواری هست، ‫نه فقط در ایالات متحده،
‫نه فقط در بریتانیا، ‫بلکه همه‌جا به طور بین‌المللی.
‫شب‌بیداری بود.
‫مراسم‌هایی در کنیسه‌ها...
‫در سراسر نیم‌کره غربی برگزار می‌شن.
‫و بالاخره، هفدهم دسامبر،
‫دولت‌های متفقین ‫اعلامیه‌ای منتشر کردن...
‫به اسم اعلامیه متفقین در مورد قساوت‌ها.
‫و با لحن بسیار تندی ‫اعمال نازی‌ها...
‫و همدست‌هاشون رو محکوم می‌کنن.
‫از عبارت‌هایی مثل کشتار بی‌رحمانه...
‫و جنایات شنیع خونین ‫استفاده می‌کنن.
‫روزولت به ویژه نگرانه،
‫و چرچیل هم شوکه شده.
‫اون می‌گه بهترین کاری که ما می‌تونیم...
‫برای کمک به یهودی‌های اروپا بکنیم...
‫پیروزی هر چه سریع‌تر جنگه، ‫و ما برای این کار...
‫باید همه منابع خودمون رو به کار بگیریم.
‫اون‌ها از رخ دادن این قتل عام‌ها ‫آگاه بودن.
‫فکر نکنم می‌تونستن تصور کنن...
‫که نازی‌ها در چه مقیاس بزرگی...
‫زیرساخت و صنعت بهش اختصاص داده بودن.
‫به نظرم رهبرها...
‫عمق فاجعه رو درک نکرده بودن.
‫سال 1933، ‫نظر تباه هیتلر...
‫تبعید یهودی‌ها از آلمان بود.
‫سال ١٩٤٢، اون در شرف کشتار...
‫همه جمعیت یهودی اروپا است.
‫بعد از دو سال زندگی مخفیانه، ‫آنه فرانک و خواهرش...
‫توسط افسرهای پلیس هلندی کشف می‌شن...
‫و به یک اردوگاه کشتار نازی فرستاده می‌شن.
‫اون‌ها تنها چند هفته...
‫قبل از پایان جنگ ‫در اثر تیفوس می‌میرن.
‫هلین بر از پاریس به آشویتس تبعید می‌شه،
‫و بعد هم به برگن-بلسن،
‫و اون هم در آوریل ١٩٤٥، ‫در اثر تیفوس می‌میره.
‫ایشلاما بر وینر گزارشی...
‫درباره ون‌های گاز در خلمنو می‌نویسه،
‫به امید نشان دادن حقیقت به دنیا.
‫ولی نازی‌ها پیداش می‌کنن ‫و به بلزک تبعید می‌شه،
‫جایی که در اتاق گاز کشته می‌شه.
‫مندل یاکوبویچ از بازماندگان آشویتسه،
‫و بعد از جنگ به ایالت متحده ‫نقل مکان می‌کنه.
‫اسمش رو به مایک جیکوبز تغییر می‌ده،
‫و کسب و کار آهن‌پاره ‫در دالاس، تگزاس راه می‌اندازه.
‫هولوکاست، شوآ،
‫تا شکست آلمان نازی...
‫و نابودی کامل رایش سوم ‫ادامه پیدا می‌کنه.
‫در ١٩٤٢، ‫متفقین نیروهاشون رو گرد هم میارن،
‫تا حمله‌ای بزرگ به ورماخت ‫در آفریقای شمالی انجام بدن.
www.Doostihaa.com