WEBVTT X-TIMESTAMP-MAP=LOCAL:00:00:00.000,MPEGTS:0 00:00.000 --> 00:02.000 ‫[این برنامه حاوی تصاویر خشونت‌آمیز ‫از جنگ می‌باشد،] 00:02.040 --> 00:03.760 ‫[که برای برخی مخاطبان ناراحت‌کننده است.] 00:03.760 --> 00:05.200 ‫[احتیاط به مخاطبان توصیه می‌شود.] 00:06.200 --> 00:08.720 ‫اول آوریل سال ١٩٣٣، 00:08.920 --> 00:11.160 ‫اولین کنش رسمی آدولف هیتلر... 00:11.680 --> 00:13.960 ‫برای آزار یهودیان آلمان، 00:14.480 --> 00:17.720 ‫تلاشی برای قطع کردن دست اون‌ها ‫از زندگی تجاری هست، 00:17.720 --> 00:18.960 ‫به وسیله بایکوت. 00:19.560 --> 00:21.760 ‫چیزی که دوازده سال بعد به دنبال داره... 00:22.200 --> 00:25.560 ‫ستمگری منظم و مداومیه... 00:25.640 --> 00:28.000 ‫که در تاریخ بشر بی‌سابقه است. 00:28.920 --> 00:31.280 ‫این ستم مرحله به مرحله رخ می‌ده. 00:32.320 --> 00:35.200 ‫وینستون چرچیل ‫وقتی قباحت این پلیدی رو درک کرد... 00:35.320 --> 00:39.440 ‫گفت که این «جنایت بدون اسم» هستش. 00:40.760 --> 00:43.480 ‫این بعدا به عنوان هولوکاست یاد شد. 00:45.520 --> 00:47.560 ‫تمام جنگ‌ها دنیا رو تغییر می‌دن. 00:47.640 --> 00:49.200 ‫ولی هیچ‌کدومشون اندازه... 00:49.200 --> 00:51.120 ‫جنگ جهانی دوم دنیا رو دگرگون نکردن. 00:51.880 --> 00:53.280 ‫ژاپن در حال پیشرویه. 00:53.320 --> 00:54.720 ‫آلمان در حال پیشرویه. 00:56.440 --> 00:59.000 ‫کابوسی که قرار بود رقم بزنن ‫به ذهن هیچ‌کس نمی‌رسید. 00:59.760 --> 01:02.200 ‫مخرب‌ترین جنگ تاریخ بشر بود. 01:02.920 --> 01:05.200 ‫ناگهان دنیا واژگون شد و... 01:05.280 --> 01:07.120 ‫زندگی همه جهنم شد. 01:09.320 --> 01:12.320 ‫غرب از سرعت پیشروی نیروها ‫حیرت کرده بود. 01:13.760 --> 01:16.640 ‫سه رهبر بزرگ مسئولیت ‫نیروهای متفقین رو داشتن. 01:16.840 --> 01:19.240 ‫که یعنی روزولت، چرچیل و استالین. 01:19.400 --> 01:24.320 ‫کسایی که با سوالات به شدت ‫پیچیده‌ای سر و کله می‌زدن. 01:24.440 --> 01:28.520 ‫بزرگ‌ترین عملایت نظامی تاریخ بود. 01:28.760 --> 01:30.320 ‫متفقین نه فقط به لحاظ نظامی... 01:30.360 --> 01:31.720 ‫باید گرد هم می‌اومدین، 01:31.760 --> 01:33.080 ‫بلکه در مقیاس صنعتی... 01:33.240 --> 01:35.320 ‫و جهانی باید یکی می‌شدن. 01:35.520 --> 01:38.040 ‫باید در هر شرایط آب و هوایی، ‫از قطب شمال گرفته، 01:38.280 --> 01:40.280 ‫تا جنگل‌های اقیانوس آرام، 01:40.640 --> 01:43.840 ‫یا بیابان‌های آفریقا ‫و عمق اقیانوس‌ها مبارزه می‌کردن. 01:47.000 --> 01:49.200 ‫ولی هیچ ضمانتی بر پیروزی نبود. 01:49.960 --> 01:52.480 ‫قرار بود حمام خون به پا بشه. 01:53.400 --> 01:55.320 ‫شاهد وحشتناک‌ترین روی انسان‌ها بودیم. 01:55.400 --> 01:57.040 ‫که چطور با بقیه انسان‌ها رفتار می‌کنن. 01:57.640 --> 01:59.480 ‫در عین حال ‫شکوهمندانه‌ترین روی انسان‌ها رو... 01:59.560 --> 02:01.840 ‫با کسایی که حاضر شدن ‫برای بقیه کشته بشن هم دیدیم. 02:01.920 --> 02:04.920 ‫جنگ جهانی دوم نزاعی بود ‫که فقط می‌تونست... 02:05.000 --> 02:08.360 ‫به نتیجه یک بازنده و یک برنده منجر بشه. 02:08.440 --> 02:12.240 ‫[نازی‌ها تسلیم شدن!] 02:21.560 --> 02:25.320 ‫[سلطه تاریکی] 02:30.960 --> 02:33.000 ‫[٣٠ ژوئیه] ‫[١٩٣٩] 02:33.920 --> 02:35.560 ‫[برلین] 02:37.680 --> 02:39.440 ‫در اوایل سال ١٩٣٩، 02:39.560 --> 02:41.480 ‫آلمان، اتریش رو تصرف کرده. 02:43.360 --> 02:45.080 ‫آدولف هیتلر، پیشوای نازی‌ها، 02:45.320 --> 02:48.600 ‫می‌خواد سرزمین‌های بیشتری ‫از اروپا رو هم تصرف کنه. 02:49.120 --> 02:50.920 ‫[امروز می‌خوام پیشگو باشم.] 02:51.480 --> 02:55.080 ‫روز سی‌ام ژوئیه، هیتلر به ‫رایشس‌تاگ آلمان می‌گه... 02:55.120 --> 02:58.880 ‫که اگر جنگ بشه، تقصیر اون نیست. 03:00.400 --> 03:02.520 ‫فقط یک مردم خاص مقصر خواهند بود، 03:04.280 --> 03:05.480 ‫یهودی‌ها. 03:06.880 --> 03:09.440 ‫اگر سرمایه‌گذارهای بین‌المللی یهودی... 03:09.600 --> 03:12.480 ‫داخل و خارج اروپا ‫موفق به کشیدن کشورها... 03:13.880 --> 03:16.400 ‫به یک جنگ جهانی دیگه بشن... 03:17.320 --> 03:20.880 ‫نتیجه‌اش پیروزی یهودی‌ها نخواهد بود، 03:21.160 --> 03:24.080 ‫بلکه نابودی کامل نژاد یهود ‫در اروپا است. 03:26.960 --> 03:28.040 ‫دو ماه بعد، 03:28.280 --> 03:30.840 ‫هیتلر کل چکسلواکی رو فتح می‌کنه. 03:34.080 --> 03:36.880 ‫اول ماه سپتامبر، ‫به لهستان حمله می‌کنه، 03:37.920 --> 03:39.720 ‫و جنگ جهانی دوم شروع می‌شه. 03:43.320 --> 03:45.040 ‫یکی از چیزهای ضروری... 03:45.080 --> 03:47.560 ‫برای درک تاریخچه جنگ جهانی دوم... 03:47.600 --> 03:49.280 ‫و تاریخچه هولوکاست برای ما... 03:49.280 --> 03:52.600 ‫اینه که همه این‌ها به نحو جدایی‌ناپذیری ‫به هم پیوند خوردن. 03:53.160 --> 03:55.520 ‫جزر و مد خود جنگ... 03:56.040 --> 03:59.120 ‫روی اجرای هولوکاست تاثیر می‌ذاره. 04:00.640 --> 04:03.000 ‫یهودستیزی در مرکز فلسفه هیتلر... 04:03.040 --> 04:05.600 ‫و حزب نازی قرار داره، 04:06.240 --> 04:07.840 ‫که به صراحت در کتابش مطرح شده، 04:07.880 --> 04:11.440 ‫در کتاب نبرد من. 04:13.160 --> 04:17.000 ‫نبرد من، مانیفست ‫و خودزندگی‌نامه... 04:17.080 --> 04:19.000 ‫هیتلر جوانه. 04:19.680 --> 04:21.640 ‫یه طرح خام از چیزی داره که... 04:21.720 --> 04:25.720 ‫هیتلر از دنیا می‌خواد باشه، ‫و مستندات بی‌پایانی... 04:25.800 --> 04:29.920 ‫از همه مردمی که ازشون کینه داره. 04:32.320 --> 04:36.320 ‫بزرگ‌ترین کینه هیتلر ‫برای یهودی‌های آلمانه. 04:38.240 --> 04:40.800 ‫اون‌ها رو با استعاره‌های پست توصیف می‌کنه، 04:41.320 --> 04:43.840 ‫همون استعاره‌های جاافتاده ضدیهود. 04:43.840 --> 04:45.480 ‫[خون‌آشام] ‫[انگل مردم] 04:45.520 --> 04:47.960 ‫به تصویر می‌کشه که اون‌ها ‫از مردم آلمان سوءاستفاده می‌کنن... 04:47.960 --> 04:49.640 ‫و بهشون دغل می‌زنن. 04:49.680 --> 04:51.440 ‫[یک کرم درون یک جسد در حال فاسد شدن] 04:51.520 --> 04:52.800 ‫برای درک هیتلر، 04:52.840 --> 04:55.920 ‫آدم باید اهمیت نژاد رو درک کنه... 04:56.040 --> 04:58.760 ‫که همه اعمالش بهش تاکید دارن. 05:00.360 --> 05:03.760 ‫اون باور داره که کل نوع بشر... 05:04.240 --> 05:06.720 ‫اینطوری دسته‌بندی می‌شه. 05:07.000 --> 05:10.040 ‫نژاد آریایی در صدر این دسته‌بندیه. 05:10.080 --> 05:11.960 ‫یهودی‌ها آخرش هستن. 05:12.960 --> 05:14.640 ‫هیتلر بدجور درگیر یهودی‌ها است. 05:15.640 --> 05:19.200 ‫درگیر اینه که یهودی‌ها ‫یک دشمن داخلی هستن، 05:19.280 --> 05:23.880 ‫از نظر نژادی ناخالص هستن، ‫آلمانی نیستن. 05:26.560 --> 05:30.600 ‫و باور داره که آلمان سرنوشت ‫خودش رو محقق می‌کنه... 05:30.680 --> 05:32.600 ‫وقتی از شر یهودی‌ها خلاص بشه. 05:34.680 --> 05:38.240 ‫سال ١٩٣٤، هیتلر خودش رو ‫به عنوان پیشوا منصوب می‌کنه، 05:38.600 --> 05:40.240 ‫رهبر آلمان. 05:41.200 --> 05:44.440 ‫و به سرعت نفرتش از یهودی‌ها ‫رو وارد قانون کشور می‌کنه. 05:47.360 --> 05:49.160 ‫[سپتامبر] ‫[١٩٣٥] 05:49.880 --> 05:50.920 ‫[نورنبرگ] 05:50.960 --> 05:54.720 ‫پاییز سال ١٩٣٥، ‫در یک گردهمایی نازی در نورنبرگ، 05:55.440 --> 05:57.120 ‫نماینده هیتلر، ‫هرمان گورینگ، 05:57.160 --> 05:59.760 ‫از مجموعه اقدامات قانونی فراگیری ‫رونمایی کرد... 06:00.120 --> 06:02.880 ‫که جمعیت یهودی کشور رو هدف می‌گرفتن. 06:03.440 --> 06:08.080 ‫[ازدواج بین یهودی‌ها و شهروندان آلمان...] 06:08.360 --> 06:10.680 ‫[یا خویشاوندان خونی آن‌ها...] 06:10.720 --> 06:12.480 ‫[ممنوع است.] 06:17.760 --> 06:21.200 ‫این قوانین ازدواج بین یهودی‌ها... 06:21.280 --> 06:23.720 ‫و غیریهودی‌ها رو ممنوع کردن... 06:24.240 --> 06:27.080 ‫و یهودیان آلمان رو از شهروندی سلب کردن. 06:29.760 --> 06:32.760 ‫برای یهودی‌هایی که آلمان زندگی می‌کردن، ‫قوانین نورنبرگ... 06:32.800 --> 06:34.520 ‫نقطه عطف بزرگیه. 06:36.160 --> 06:39.400 ‫مهم نیست که مذهبی باشی یا نه. 06:40.080 --> 06:42.080 ‫هویت الان خونیه. 06:43.120 --> 06:45.320 ‫بذر این رو می‌کاشه ‫که بگن یهودی‌ها... 06:45.360 --> 06:49.120 ‫یه نژاد دیگه هستن ‫که دارن آلمان رو آلوده می‌کنن. 06:51.320 --> 06:53.520 ‫نازی‌ها قصد دارن ‫زندگی رو انقدر برای... 06:53.560 --> 06:55.360 ‫یهودی‌های آلمانی و اتریشی سخت کنن... 06:55.760 --> 06:57.480 ‫که خودشون بخوان مهاجرت کنن. 06:58.360 --> 07:01.880 ‫نزدیک به نصف جمعیت ٥٠٠ هزاری ‫یهودهای آلمان... 07:02.360 --> 07:03.680 ‫به ناچار تبعید می‌شن. 07:06.400 --> 07:08.400 ‫[٩ نوامبر] ‫[١٩٣٨] 07:08.440 --> 07:10.560 ‫در نوامبر ١٩٣٨، ‫نازی‌ها موج وحشیانه‌ای... 07:10.640 --> 07:15.200 ‫از نابودی و خشونت رو در سراسر ‫آلمان پیاده کردن. 07:16.600 --> 07:19.120 ‫کسب‌وکارهای یهودی غارت شدن ‫و آتیش زده شدن، 07:21.600 --> 07:23.240 ‫کنیسه‌ها با خاکستر یکسان شدن، 07:24.240 --> 07:25.720 ‫و خونه‌ها نابود شدن. 07:27.840 --> 07:29.360 ‫یهودی‌ها آزار دیده و کشته شدن. 07:31.520 --> 07:34.840 ‫در آلمانی به این رویداد، شب بلورین می‌گن، 07:35.480 --> 07:37.640 ‫شب شیشه‌های شکسته. 07:39.160 --> 07:43.400 ‫پنجره‌های مغازه یهودی‌ها خرد شدن. 07:49.720 --> 07:52.800 ‫یورش‌هایی به خونه‌هاشون هم می‌کنن. 07:52.920 --> 07:54.120 ‫درها رو با لگد باز می‌کنن. 07:54.160 --> 07:55.840 ‫آدم‌ها رو می‌کشن بیرون. 07:55.920 --> 08:00.400 ‫کتکشون می‌زنن تا یهودی‌ها ‫رو به وحشت بندازن. 08:02.920 --> 08:06.000 ‫به پلیس یا ارتش دستور داده شده بود... 08:06.080 --> 08:08.880 ‫که وقتی شب بلورین ‫مرتکب این خشونت‌ها می‌شن... 08:08.960 --> 08:10.840 ‫یونیفرم‌هاشون رو نپوشن، 08:11.120 --> 08:13.280 ‫تا بیشتر از چیزی که در واقعیت بود... 08:13.360 --> 08:14.720 ‫خودجوش جلوه کنه. 08:15.520 --> 08:18.080 ‫اما یه حمله تروریستی به یهودی‌ها... 08:18.080 --> 08:19.640 ‫با هماهنگی دولته. 08:25.120 --> 08:27.200 ‫صبح فردای شب بلورین، 08:27.480 --> 08:30.400 ‫نازی‌ها ٣٠ هزار مرد یهودی رو دستگیر می‌کنن، 08:30.440 --> 08:32.720 ‫و اون‌ها رو به اردوگاه کار اجباری می‌فرستن. 08:35.240 --> 08:37.200 ‫به نظرم شب بلورین یه نقطه عطفه، 08:37.280 --> 08:40.000 ‫چون به دولت نازی نشون داد... 08:40.080 --> 08:42.680 ‫که شهروند آلمانی معمولی حاضره... 08:42.760 --> 08:44.360 ‫که با این خشونت هم‌سو بشه. 08:45.520 --> 08:48.480 ‫اواخر دهه ٣٠، ‫یهودی‌هایی که آلمان و اتریش زندگی می‌کنن... 08:48.560 --> 08:52.480 ‫با ایذا و اذیت ‫و تهدید مواجه هستن. 08:53.360 --> 08:56.520 ‫خطرهای بدتری هم رو به ظهور هستن. 08:59.880 --> 09:01.600 ‫[١ سپتامبر] ‫[١٩٣٩] 09:02.720 --> 09:04.480 ‫[لهستان] 09:11.360 --> 09:15.120 ‫در اوایل سپتامبر ١٩٣٩، ‫نیروهای آلمان به لهستان حمله می‌کنن. 09:25.720 --> 09:28.080 ‫تنها در عرض چند هفته، ‫لهستان سقوط می‌کنه. 09:30.400 --> 09:32.480 ‫سه میلیون یهودی لهستان... 09:32.560 --> 09:34.960 ‫حالا تحت کنترل هیتلر و نازی‌ها هستن. 09:37.920 --> 09:39.720 ‫وقتی نازی‌ها وارد لهستان می‌شن، 09:39.800 --> 09:41.800 ‫استراتژی منسجمی ندارن... 09:41.880 --> 09:43.760 ‫که با یهودی‌ها چیکار کنن. 09:44.120 --> 09:47.480 ‫پس به عجله دست به فی‌البداهه می‌زنن. 09:47.560 --> 09:49.280 ‫و یکی از چیزهایی که از این فی‌البداهه... 09:49.360 --> 09:51.320 ‫به وجود اومد، این ایده بود که... 09:51.400 --> 09:52.960 ‫گِتو بسازن. 09:54.840 --> 09:57.520 ‫همون روزهای اول اشغال آلمانی‌ها، 09:57.600 --> 10:00.320 ‫بسیاری از یهودی‌های لهستان ‫مجبور می‌شن به گِتو نقل مکان کنن. 10:02.760 --> 10:04.960 ‫به یهودی‌ها دستور داده می‌شه ‫که بازوبند بپوشن... 10:05.040 --> 10:07.800 ‫و ورود و خروج اون‌ها محدود می‌شه. 10:09.880 --> 10:11.440 ‫در ورشو این تصمیم گرفته می‌شه... 10:11.520 --> 10:13.240 ‫که یه گتو بسته به وجود بیاد. 10:14.880 --> 10:17.600 ‫نگهبان‌ها و لهستانی‌ها ‫از دروازه‌ها رد می‌شن، 10:17.680 --> 10:19.320 ‫ولی خود یهودی‌ها نه. 10:19.400 --> 10:21.040 ‫اون‌ها داخل گتو حبس هستن. 10:21.560 --> 10:24.800 ‫و یه دیوار می‌سازن ‫که رفت و آمد یهودی‌ها محدود بشه. 10:26.080 --> 10:29.480 ‫این یه نشان واضح ‫از تفکیک نژادی... 10:29.560 --> 10:30.760 ‫در شهر ورشو هستش. 10:32.520 --> 10:35.040 ‫بیش از صد هزار یهودی ‫که جاهای دیگه ورشو زندگی می‌کردن... 10:35.080 --> 10:36.880 ‫باید به این ناحیه منتقل می‌شدن. 10:37.200 --> 10:40.280 ‫تقریبا ١.٣ مایل مربع بود، ‫پس کوچیک بود. 10:42.240 --> 10:44.480 ‫شرایط گتوها در واقع... 10:44.480 --> 10:47.600 ‫بستر ایده‌آل برای بیماری رو به وجود میاره. 10:48.120 --> 10:51.920 ‫این حقیقت هم تشدیدش می‌کنه ‫که دسترسی به آب تمیز محدوده... 10:52.000 --> 10:54.640 ‫و سیستم فاضلاب نامناسبه، 10:54.720 --> 10:57.320 ‫مخصوصا برای این اندازه جمعیت. 11:01.040 --> 11:03.600 ‫مندل یاکوبویچ چهارده سالشه... 11:03.680 --> 11:06.800 ‫وقتی خانواده‌اش به یه گتو ‫در اوستروویتس فرستاده می‌شن، 11:06.880 --> 11:08.440 ‫جنوب‌شرقی لهستان. 11:12.520 --> 11:13.960 ‫بعدا می‌نویسه: 11:15.360 --> 11:17.120 ‫«یادم است پسر بچه که بودم... 11:17.200 --> 11:19.680 ‫در خیابان‌های گتو قدم می‌زدم... 11:20.480 --> 11:23.480 ‫و آدم‌ها را می‌دیدم که می‌مردن، ‫که فریاد می‌زدن.» 11:25.280 --> 11:28.400 ‫«هیچ غذایی نبود، ‫مخصوصا برای کسانی که... 11:28.480 --> 11:29.720 ‫هیچ پولی نداشتن.» 11:36.520 --> 11:39.240 ‫یهودی‌ها برای بقا در گتوها می‌جنگن... 11:40.840 --> 11:43.280 ‫و حتی به دنبال فرصت‌هایی برای ‫مقاومت هستن. 11:45.960 --> 11:48.960 ‫قاچاقچی داشتن ‫که به گتو غذا وارد می‌کردن... 11:49.000 --> 11:51.280 ‫و گاهی هم آدم‌ها رو ازش بیرون می‌بردن. 11:51.520 --> 11:54.040 ‫برای کار اجباری، ‫گاهی کارشون رو کند انجام می‌دادن... 11:54.120 --> 11:57.160 ‫یا یه کاری می‌کردن ‫چیزی که بهشون گفتن درست کنن... 11:57.440 --> 12:00.160 ‫تا به دست نازی‌ها برسه از کار افتاده باشه. 12:01.160 --> 12:03.400 ‫خیلی کارها داشتن می‌کردن... 12:03.440 --> 12:05.520 ‫که تا جای ممکن مقاومت کنن. 12:07.720 --> 12:09.520 ‫برای سال اول جنگ، 12:09.560 --> 12:12.160 ‫زندگی در گتو ‫واقعیت بی‌رحم زندگی... 12:12.160 --> 12:13.680 ‫یهودی‌های لهستانه. 12:16.680 --> 12:19.240 ‫اما هیتلر در حال برنامه‌ریزی ‫یک کمپین جدیده، 12:19.600 --> 12:22.920 ‫و میلیون‌ها انسان قراره ‫در وحشت فرو برن. 12:33.760 --> 12:36.160 ‫[بهار] ‫[١٩٤١] 12:36.840 --> 12:38.680 ‫[برلین] 12:39.240 --> 12:41.040 ‫اواسط سال ١٩٤١، 12:41.280 --> 12:43.920 ‫بیشتر اروپای غربی تحت کنترل آلمانه. 12:49.560 --> 12:52.560 ‫اما هدف واقعی هیتلر ‫ساختن لبنس‌راوم هستش، 12:52.640 --> 12:55.520 ‫فضای حیاتی، برای مردم آلمان، 12:57.680 --> 12:59.640 ‫که در شرق پیدا می‌شه. 13:00.600 --> 13:02.320 ‫هیتلر حالا متوجه شده... 13:02.400 --> 13:06.320 ‫که این لحظه ایده‌آلش ‫برای شروع برنامه‌ریزی مخفی... 13:06.840 --> 13:08.640 ‫هجوم به روسیه است، 13:09.080 --> 13:12.400 ‫نقطه اوج کل کارهای زندگی‌اش، 13:13.040 --> 13:15.560 ‫نابودی کل جماهیر شوروی، 13:16.160 --> 13:17.400 ‫عملیات بارباروسا. 13:21.440 --> 13:24.600 ‫برای عملیات بارباروسا، ‫هیتلر و ژنرال‌های اون... 13:24.680 --> 13:27.080 ‫سه گروه ارتش... 13:27.160 --> 13:28.800 ‫و سه میلیون سرباز، 13:31.400 --> 13:33.760 ‫با پشتیبانی هزاران تانک و هواپیما رو... 13:33.840 --> 13:36.240 ‫به جبهه‌ای وسیع اعزام می‌کنن. 13:40.160 --> 13:44.560 ‫آماده‌سازی‌های آلمان ‫برای بارباروسا در مقیاسی هستن، 13:44.640 --> 13:46.760 ‫که تقریبا غیرقابل تصوره. 13:48.440 --> 13:50.240 ‫این قراره که بزرگ‌ترین هجوم... 13:50.320 --> 13:53.360 ‫در کل تاریخ بشر باشه، ‫و هنوز هم هست. 13:57.360 --> 14:00.200 ‫هیتلر یک ماموریت دیگه به نقشه اضافه می‌کنه. 14:01.200 --> 14:03.640 ‫یک دستور صادر می‌کنه ‫که در هجوم... 14:03.640 --> 14:05.800 ‫قرار به انجام برخی وظایف خاص هست. 14:05.800 --> 14:07.240 ‫[وظایف خاص] 14:07.800 --> 14:10.160 ‫مسئول این وظایف، ‫هاینریش هیملره، 14:10.600 --> 14:12.360 ‫فرمانده نیروهای اس‌اس. 14:13.840 --> 14:15.760 ‫اگه بخوای بدونی هیتلر به چی فکر می‌کنه، 14:15.920 --> 14:17.920 ‫نگاه کن ببین هیملر داره چیکار می‌کنه، 14:18.080 --> 14:21.880 ‫چون هیملر در این دوره از جنگ، ‫به طور مداوم... 14:21.960 --> 14:23.800 ‫با هیتلر ملاقات می‌کرد و باهاش صحبت می‌کرد. 14:24.880 --> 14:28.840 ‫هیملر از سال ١٩٢٣ عضو حزب نازی بوده. 14:31.120 --> 14:32.920 ‫به نظر میاد که هانریش هیملر... 14:32.960 --> 14:34.920 ‫یه آدم کاملا معمولیه. 14:35.360 --> 14:38.520 ‫در خانواده خوبی متولد شده بود، ‫جاهای خوبی تحصیل کرده بود. 14:38.840 --> 14:41.600 ‫وارد شغل‌های متنوعی می‌شه. 14:41.680 --> 14:45.080 ‫مرغدار می‌شه، ‫یه مدت کود می‌فروشه، 14:45.600 --> 14:48.040 ‫و مثل خیلی از مردهای جوان نسلش... 14:48.080 --> 14:49.480 ‫شیفته هیتلر می‌شه. 14:55.160 --> 14:58.240 ‫جوخه‌های مرگ هیملر، ‫آینزاتس‌گروپن، 14:58.840 --> 15:00.720 ‫به دنبال ارتش پیشرو آلمان... 15:00.800 --> 15:02.720 ‫وارد شوروی می‌شن. 15:03.680 --> 15:06.720 ‫دستور دارن که وارد جوامع اشغال شده بشن... 15:06.760 --> 15:09.560 ‫و هر کسی برای عملیات ‫تهدید محسوب می‌شه رو بکشن. 15:11.840 --> 15:13.920 ‫در کمپین بارباروسا، ‫جوخه‌های آینزاتس‌گروپن... 15:13.960 --> 15:16.200 ‫به دنبال نیروهای ورماخت می‌رن، ‫و وظیفه‌شون... 15:16.240 --> 15:19.560 ‫فرونشانی بلند مدت جامعه شورویه. 15:20.000 --> 15:21.640 ‫اون‌ها بیشتر از همه... 15:21.680 --> 15:23.760 ‫از نظر خودشون، دو جنبه کلیدی... 15:23.760 --> 15:25.400 ‫از سازمان اجتماعی شوروی رو هدف می‌گیرن، 15:25.440 --> 15:28.440 ‫کمیسرها یا همون رهبرهای سیاسی کمونیست، 15:29.400 --> 15:31.640 ‫و یهودی‌ها رو هم به خصوص هدف قرار می‌دن. 15:33.760 --> 15:36.280 ‫جنگ حالا داره به یه سطح جدید... 15:36.320 --> 15:40.360 ‫از پیکار عقیدتی و نژادی جهش داده می‌شه. 15:40.680 --> 15:42.560 ‫نابودی گروه خاصی از مردم... 15:42.840 --> 15:46.360 ‫تشویق و تصویب می‌شد، ‫و فرمان داده می‌شد. 15:46.880 --> 15:49.200 ‫این گام تاریکیه. 15:49.640 --> 15:51.680 ‫دنیا با شروع این عملیات... 15:52.080 --> 15:54.560 ‫به طور محسوسی داره تاریک‌تر می‌شه. 15:57.520 --> 15:59.320 ‫[ژوئن] ‫[١٩٤١] 16:00.120 --> 16:01.280 ‫[جماهیر شوروی] 16:01.320 --> 16:03.680 ‫در ژوئن ١٩٤١، ‫ورماخت خط دفاع شوروی رو... 16:03.760 --> 16:06.600 ‫در هم می‌شکنه ‫و در سراسر جبهه... 16:06.600 --> 16:07.880 ‫پیشروی می‌کنه. 16:10.240 --> 16:13.680 ‫بیش از پنج میلیون یهودی ‫در اتحاد جماهیر شوروی زندگی می‌کنن. 16:15.640 --> 16:17.640 ‫جوامع یهودی در شوروی... 16:17.680 --> 16:20.040 ‫تفاوت‌های بسیاری با جوامع یهودی دیگه... 16:20.120 --> 16:22.480 ‫در اروپای شرقی، مثل لهستان ‫و رومانی، داشتن. 16:22.600 --> 16:25.640 ‫معمولا جوامع یهودی‌های ارتدکس... 16:25.760 --> 16:28.640 ‫با حلقه زلف و کلاه‌های سیاه نبودن. 16:28.680 --> 16:31.520 ‫یهودی‌ها در جماهیر شوروی... 16:31.560 --> 16:33.640 ‫با عموم مردم ادغام شده بودن. 16:36.200 --> 16:37.840 ‫به دنبال ارتش آلمان، 16:38.240 --> 16:41.440 ‫آینزاتس‌گروپن ماموریت ویژه خودشون ‫رو شروع می‌کنن. 16:42.680 --> 16:45.880 ‫نیروهای آینزاتس‌گروپن زیاد نمی‌دونستن ‫که کی‌ها یهودی هستن، 16:45.960 --> 16:48.200 ‫پس افراد محلی داوطلب می‌شدن ‫یا دستگیر می‌شدن... 16:48.280 --> 16:51.320 ‫تا دقیقا اطلاعاتی که می‌خواستن ‫رو بهشون بدن. 16:54.480 --> 16:56.600 ‫گروه‌هایی از مردم اروپای شرقی هستن... 16:57.080 --> 16:59.440 ‫که از قبل خیلی ضدیهود بودن... 17:00.240 --> 17:04.280 ‫و حاضر بودن به عنوان ‫نیروی کمکی داوطلب بشن... 17:04.680 --> 17:06.760 ‫و به این یگان‌ها کمک کنن. 17:08.160 --> 17:10.040 ‫گروه‌های آینزاتس‌گروپن معمولا... 17:10.040 --> 17:11.400 ‫یهودی‌ها رو گردآوری می‌کردن، 17:11.480 --> 17:13.240 ‫بعد همه‌شون در یک مکان مرکزی ‫جمع می‌شدن، 17:13.280 --> 17:14.480 ‫که تحت نظارت بودن، 17:15.320 --> 17:18.480 ‫و به صورت گروهی به ‫یه مکان کشتار منتقل می‌شدن. 17:21.560 --> 17:23.680 ‫اون‌ها به یه مکان اعدام... 17:23.720 --> 17:25.360 ‫در حومه شهر برده می‌شدن. 17:25.560 --> 17:27.640 ‫معمولا مجبورشون می‌کردن تا... 17:27.840 --> 17:29.520 ‫برای جسد خودشون قبر بکنن. 17:31.200 --> 17:33.200 ‫بعد بهشون شلیک می‌شد ‫که داخل این قبرها بیفتن. 17:38.360 --> 17:40.600 ‫گاهی از مناطق جنگلی استفاده می‌کردن، 17:40.640 --> 17:44.040 ‫و گاهی این اعدام‌ها به طور قابل‌توجه‌ای ‫در ملا عام بودن. 17:56.200 --> 17:58.680 ‫یعنی مردهای بالغ ایستادن، 17:59.120 --> 18:01.640 ‫با تفنگ یه انسان دیگه رو هدف گرفتن ‫که ممکنه مرد باشه، 18:01.680 --> 18:04.800 ‫ممکنه زن باشه، ‫ممکنه بچه باشه، 18:05.400 --> 18:06.800 ‫و بهشون شلیک می‌کنن. 18:08.080 --> 18:12.480 ‫این داره در مقیاس عظیمی ‫در یک ناحیه عظیم صورت می‌گیره. 18:15.000 --> 18:17.760 ‫آینزاتس‌گروپن تقریبا نیم میلیون... 18:17.800 --> 18:20.400 ‫یهودی رو در اتحاد جماهیر شوروی کشتن، 18:20.600 --> 18:23.400 ‫فقط در شش ماه اول عملیات بارباروسا. 18:24.080 --> 18:26.200 ‫رابطه خیلی نزدیکی بین... 18:26.400 --> 18:28.960 ‫خود کمپین نظامی، ‫خود عملیات بارباروسا، 18:29.000 --> 18:30.680 ‫و هولوکاست وجود داره. 18:31.360 --> 18:33.360 ‫هولوکاست در واقع لحظه‌ای شروع می‌شه... 18:33.400 --> 18:35.320 ‫که اون‌ها از مرز شوروی رد می‌شن. 18:36.000 --> 18:38.600 ‫جنگ این اجازه رو داد که ‫با کل اتحاد جماهیر شوروی... 18:38.640 --> 18:41.440 ‫مثل کشتارگاه رفتار بشه. 18:41.880 --> 18:45.400 ‫یعنی از بین رفتن عرف رفتارهای متمدن، 18:45.440 --> 18:47.480 ‫از بین رفتن عرف جنگی، 18:47.840 --> 18:49.840 ‫از بین رفتن کامل خویشتن‌داری. 18:50.880 --> 18:52.600 ‫[ژوئیه] ‫[١٩٤١] 18:53.680 --> 18:55.240 ‫[برلین] 18:55.560 --> 18:56.960 ‫کشتار یهودی‌ها... 18:57.000 --> 18:59.720 ‫هر روز به برلین گزارش می‌شه. 19:00.200 --> 19:03.840 ‫نازی‌های بالامقام درباره مراحل بعدی ‫نقشه هیتلر صحبت می‌کنن. 19:05.480 --> 19:07.520 ‫معاون هیتلر، هرمان گورینگ، 19:07.960 --> 19:09.480 ‫نامه‌ای می‌نویسه به راینهارت هایدریش، 19:09.840 --> 19:13.040 ‫افسر اس‌اس سرپرست اجرای نقشه‌های نازی... 19:13.080 --> 19:15.240 ‫برای جمعیت یهودی. 19:16.960 --> 19:20.320 ‫راینهارت هایدریش یکی از افراد ‫کلیدی اس‌اس محسوب می‌شه. 19:20.520 --> 19:22.960 ‫و ظاهرش به طور مشخصی آریاییه. 19:24.240 --> 19:26.240 ‫چشم‌های سرد آبی داره، 19:26.320 --> 19:29.520 ‫و صورتش هیچ احساسی ‫از خودش نشون نمی‌ده. 19:31.040 --> 19:33.160 ‫در اواخر ماه ژوئیه سال ١٩٤١، 19:33.840 --> 19:37.080 ‫گورینگ یک اعلامیه رسمی به هایدریش می‌فرسته. 19:38.000 --> 19:41.520 ‫ازش می‌خواد فورا نقشه کلی خودش... 19:42.160 --> 19:45.480 ‫برای اجرای راه حل نهایی مسئله یهود رو... 19:45.520 --> 19:47.000 ‫ارائه کنه. 19:48.400 --> 19:52.240 ‫این در اصل صدور اجازه به هایدریش... 19:52.320 --> 19:55.840 ‫برای شروع آماده‌سازی‌های ‫راه حل نهایی... 19:55.920 --> 19:58.080 ‫مسئله یهود در اروپا است. 19:59.800 --> 20:01.440 ‫اون‌ها قراره به کشتار، یهودی‌ها رو... 20:01.880 --> 20:03.920 ‫صحنه روزگار حذف کنن. 20:12.400 --> 20:13.640 ‫[تابستان] ‫[١٩٤١] 20:15.520 --> 20:17.480 ‫[بلاروس] 20:18.560 --> 20:21.960 ‫با پیشروی ارتش آلمان ‫در اتحاد جماهیر شوروی، 20:22.400 --> 20:24.280 ‫ورماخت با یگان‌هایی همکاری می‌کنه... 20:24.320 --> 20:26.680 ‫که کمونیست‌ها و یهودی‌ها رو حذف می‌کنن، 20:27.360 --> 20:29.280 ‫گروه‌هایی از اس‌اس، و به خصوص، 20:29.600 --> 20:31.040 ‫با آینزاتس‌گروپن. 20:38.000 --> 20:40.120 ‫در ماه اوت، ‫هاینریش هیملر، فرمانده اس‌اس، 20:40.160 --> 20:44.680 ‫به مینسک در بلاروس اشغالی می‌ره. 20:45.200 --> 20:46.880 ‫هیملر نظارت نزدیکی... 20:46.920 --> 20:48.880 ‫به کارهای آینزاتس‌گروپن حفظ می‌کنه، ‫چون نهایتا، 20:48.960 --> 20:50.440 ‫اون‌ها مسئولیت اون هستن. 20:50.480 --> 20:52.480 ‫پس خیلی در جبهه شرقی رفت و آمد داره. 20:54.800 --> 20:57.160 ‫هیملر متوجه می‌شه که تیرباران کردن‌ها... 20:57.240 --> 20:59.520 ‫صدمات احساسی برای سربازهاش دارن. 21:00.320 --> 21:02.360 ‫مهم نیست کی باشه، ‫به هر حال سخته... 21:02.400 --> 21:05.440 ‫که صبح بیدار بشی ‫و کل روز به آدم‌ها شلیک کنی، 21:05.520 --> 21:07.360 ‫و بعدش شب سعی کنی بخوابی... 21:07.440 --> 21:09.000 ‫و بدونی که فردا صبح باز بیدار می‌شی... 21:09.080 --> 21:10.840 ‫و همین کارها رو تکرار می‌کنی. 21:14.080 --> 21:16.600 ‫کشتار صد نفر برای اون آماده‌سازی می‌شه... 21:16.640 --> 21:18.680 ‫تا بفهمه واقعا چقدر سخته... 21:18.760 --> 21:23.160 ‫که کشته شدن یه آدم ‫توسط یه آدم دیگه رو ببینه، 21:23.240 --> 21:25.400 ‫چون هیملر در طول زندگی‌اش ‫مجبور به همچین کاری نبوده. 21:25.440 --> 21:27.560 ‫اون واقعا به شخصه شاهد مرگ نبوده. 21:29.160 --> 21:31.520 ‫خیلی واکنش بدی به دیدن... 21:31.600 --> 21:34.560 ‫کشته شدن آدم‌ها در حضورش ‫نشون می‌ده، 21:34.560 --> 21:36.880 ‫و سبز می‌شه ‫و کم مونده بالا بیاره. 21:38.120 --> 21:39.920 ‫هیملر به برلین برمی‌گرده... 21:39.920 --> 21:42.920 ‫تا به طراحی روش‌هایی از کشتار جمعی ‫کمک کنه... 21:43.000 --> 21:44.320 ‫که کارآمدتر هستن. 21:49.200 --> 21:52.560 ‫در جبهه شوروی، کشتار ادامه داره. 21:52.920 --> 21:55.360 ‫[٢٩ سپتامبر] ‫[١٩٤١] 21:56.080 --> 21:57.160 ‫[بابی یار] ‫[اوکراین] 21:57.200 --> 22:01.280 ‫بابی یار یک دره در حاشیه کی‌یف ‫در اوکراینه. 22:04.280 --> 22:06.000 ‫ماه سپتامبر ١٩٤١، 22:06.520 --> 22:10.640 ‫بیش از ٣٣ هزار مرد، زن و کودک یهودی ‫به اینجا آورده شدن. 22:14.440 --> 22:16.680 ‫در طول دو روز، ‫به همه‌شون شلیک شد... 22:18.320 --> 22:20.440 ‫و در قبرهای جمعی دفن شدن. 22:26.360 --> 22:30.360 ‫نازی‌ها قبلا روشی برای ‫کشتار جمعی طراحی کرده بودن. 22:32.920 --> 22:34.520 ‫در آغاز جنگ، 22:34.960 --> 22:38.480 ‫هیتلر دستور کشتار معلولین رو صادر کرده بود، 22:40.000 --> 22:42.840 ‫یک عملیات اتانازی به اسم تی-٤. 22:43.840 --> 22:47.000 ‫عملیات تی-٤، با اسم رمزی... 22:47.080 --> 22:48.680 ‫از روی تیرگارتنستراس ٤، 22:48.760 --> 22:51.200 ‫ساختمونی توی برلین ‫که مرکز این عملیات بود، 22:51.880 --> 22:56.360 ‫عملیاتی برای قتل ‫آلمانی‌های معلول ذهنی و جسمی... 22:56.560 --> 22:59.000 ‫به وسیله گاز کربن مونوکسید بود، 22:59.080 --> 23:02.640 ‫چون اون‌ها به چشم دولت ‫برای کشور ضرر داشتن. 23:04.720 --> 23:07.440 ‫عملیات تی-٤ ‫دو سال اجرا می‌شه... 23:07.440 --> 23:11.000 ‫قبل از اینکه رسما در اوت ١٩٤١ متوقف شد. 23:12.680 --> 23:14.680 ‫حالا چیزی که هست ‫یه گروه آدمه... 23:14.760 --> 23:16.440 ‫که یه سری توانایی‌های خاص دارن. 23:16.520 --> 23:18.520 ‫استفاده از گاز برای قتل آدم‌ها، 23:19.120 --> 23:21.360 ‫انتقال و لجیستیک این، 23:21.960 --> 23:25.320 ‫پنهان کردن مدارک این عملیات، 23:25.920 --> 23:28.440 ‫و حالا این مردها در دسترس هستن... 23:28.960 --> 23:31.560 ‫تا توی یه عملیات دیگه به کار گرفته بشن. 23:33.240 --> 23:36.000 ‫اولین مرکز قتل عام ‫که یهودی‌ها بهش ارسال شدن... 23:36.080 --> 23:39.160 ‫تا با گاز کشته بشن ‫اردوگاه خلمنو بود، 23:39.600 --> 23:41.760 ‫که در لهستان اشغالی قرار داشت. 23:46.120 --> 23:48.160 ‫قربانی‌های اردوگاه خلمنو... 23:48.560 --> 23:51.360 ‫یهودی‌های یکی از گتوهای ‫شهر لهستانی ووچ هستن... 23:51.880 --> 23:55.200 ‫و رومانی‌ها، ‫که نازی‌ها اون‌ها رو هم... 23:55.760 --> 23:57.520 ‫یک نژاد پست می‌دونن. 23:59.880 --> 24:02.040 ‫هشتم دسامبر سال ١٩٤١، 24:02.440 --> 24:05.840 ‫اولین یهودی‌ها ‫با استفاده از ون‌های گاز کشته شدن. 24:07.960 --> 24:09.720 ‫ون‌هایی هستن که نازی‌ها می‌تونن... 24:09.800 --> 24:13.240 ‫از پشت ماشین با کربن مونوکسید ‫پرشون کنن. 24:15.400 --> 24:18.960 ‫اشلاما بر وینیر یه یهودی از مرکز لهستانه... 24:19.040 --> 24:20.920 ‫که به خلمنو تبعید شده. 24:22.600 --> 24:26.320 ‫اشلاما مرگ خانواده‌اش داخل ‫ون‌های گاز رو می‌بینه. 24:28.040 --> 24:29.760 ‫توی یه نامه درباره این می‌نویسه. 24:31.160 --> 24:32.520 ‫«فرمانده نگهبان‌ها... 24:32.520 --> 24:34.680 ‫یه افسر اس‌اس بلندمرتبه بود، 24:34.800 --> 24:37.160 ‫یه دگرآزار مطلق و قاتل.» 24:37.240 --> 24:39.560 ‫«دستور داد که هشت مرد درهای... 24:39.560 --> 24:40.800 ‫کامیون رو باز کنن.» 24:41.640 --> 24:43.920 ‫«بوی گازی که به ما خورد طاقت‌فرسا بود.» 24:44.960 --> 24:47.320 ‫«از خانواده تقریبا شصت نفره من، 24:47.360 --> 24:49.240 ‫من تنها بازمانده بودم.» 24:50.480 --> 24:52.440 ‫«حالا تو این دنیا تنها مونده بودم.» 24:55.600 --> 24:59.880 ‫جنگ علیه یهودی‌ها قراره ‫تحول شومی داشته باشه، 25:00.600 --> 25:02.960 ‫نازی‌ها اردوگاه‌های مرگ بیشتری می‌سازن... 25:03.680 --> 25:07.240 ‫و روش‌های جدیدی برای نابودی ‫یک مردم طراحی می‌کنن. 25:11.920 --> 25:13.160 ‫[دسامبر] ‫[١٩٤١] 25:15.240 --> 25:16.400 ‫[برلین] 25:16.440 --> 25:18.240 ‫دسامبر ١٩٤١. 25:19.840 --> 25:22.080 ‫ویلایی با منظره دریاچه وانزی... 25:22.160 --> 25:24.920 ‫محل جلسه‌ای از مقاماته... 25:25.280 --> 25:28.240 ‫که هر کدوم نماینده بخشی از ‫رژیم نازی هستن. 25:30.320 --> 25:31.920 ‫ترتیب‌دهنده کنفرانس... 25:31.920 --> 25:33.400 ‫راینهارت هایدریشه. 25:34.240 --> 25:36.120 ‫موضوع، مسئله یهوده. 25:37.760 --> 25:40.160 ‫اما کنفراس به روز دیگه‌ای موکول می‌شه. 25:42.080 --> 25:44.760 ‫کنفرانس وانزی اولش برای ‫نهم دسامبر برنامه‌ریزی شده بود، 25:44.960 --> 25:47.200 ‫ولی چند روز قبلش ‫باید به تعویق می‌افتاد چون... 25:47.280 --> 25:50.200 ‫هفتم دسامبر ١٩٤١، 25:50.280 --> 25:53.400 ‫ژاپن حمله بزرگی به پرل هاربر کرد. 25:56.080 --> 25:57.640 ‫[حمله به پرل هاربر] 25:58.120 --> 26:01.880 ‫[مروارید ایالات متحده، ناوگان اقیانوس آرام ‫اینجا قرار داره] 26:09.880 --> 26:11.280 ‫درود! 26:11.640 --> 26:13.880 ‫سه روز پس از حمله به پرل هاربر، 26:14.120 --> 26:17.320 ‫آدولف هیتلر علیه ایالات متحده ‫اعلان جنگ کرد. 26:18.120 --> 26:23.440 ‫[پیشوا خواهان انتقام از فرانکلین روزولت ‫جنگ‌طلب و ریاکار شد.] 26:24.840 --> 26:27.960 ‫هیتلر مدت‌ها جنگ جهانی ‫دیگه‌ای رو پیشبینی می‌کرد، 26:28.440 --> 26:30.200 ‫و حالا اون رو به ارمغان آورده. 26:32.720 --> 26:35.280 ‫در یک سخنرانی، ‫به یهودی‌ها اتهام می‌زنه... 26:35.280 --> 26:37.560 ‫که رئیس‌جمهور آمریکا رو بازیچه خودشون کردن، 26:37.640 --> 26:38.960 ‫فرانکلین روزولت. 26:39.680 --> 26:43.160 ‫[ما قدرتی که پشت روزولت هست رو می‌شناسیم.] 26:43.600 --> 26:46.680 ‫[همان یهودی ابدیه که باور داره ‫موعودش رسیده.] 26:47.720 --> 26:50.960 ‫[پس یهودی‌ها، با همین پستی اهریمنی،] 26:51.080 --> 26:54.680 ‫[کنار این مرد جمع شدن ‫و به اون نیرنگ زدن.] 26:58.040 --> 26:59.760 ‫در جلسه‌ای در دوازدهم دسامبر، 26:59.880 --> 27:01.880 ‫هیتلر رهبران حزب نازی رو احضار می‌کنه. 27:02.960 --> 27:06.240 ‫در خاطراتش، وزیر پروپاگاندا ‫یوزف گوبلز... 27:06.280 --> 27:07.960 ‫درباره بحث جلسه می‌نویسه. 27:08.880 --> 27:12.280 ‫«پیشوا مصمم به پاکسازی مطلقه.» 27:12.680 --> 27:14.320 ‫«جنگ جهانی اینجا است.» 27:14.760 --> 27:16.600 ‫«نابودی یهودیت... 27:16.640 --> 27:19.440 ‫باید پیامد ناگریزش باشه.» 27:23.120 --> 27:25.960 ‫بیستم ژانویه سال ١٩٤٢، 27:26.480 --> 27:28.840 ‫مقامات نازی به دریاچه وانزی اومدن... 27:28.880 --> 27:31.240 ‫تا در کنفرانس هایدریش شرکت کنن. 27:34.080 --> 27:37.160 ‫افسرهای اس‌اس یونیفرم‌های ‫رسمی خودشون رو پوشیدن. 27:37.160 --> 27:40.960 ‫بهترین نوشیدنی‌ها و خوراکی‌ها ‫براشون سرو می‌شه. 27:41.600 --> 27:43.800 ‫به نظر یه دورهمی متمدن هستش، 27:43.920 --> 27:45.960 ‫ولی چیزی که در کنفرانس وانزی... 27:46.000 --> 27:48.600 ‫موردبحث قرار می‌گیره ‫اصلا با تمدن نمی‌خونه. 27:49.800 --> 27:52.520 ‫کنفرانس وانزی ‫یه جلسه برای هماهنگیه. 27:53.120 --> 27:56.400 ‫منظور از تشکیل این جلسه ‫این نیست که تصمیم بگیرن... 27:56.880 --> 27:58.640 ‫یهودی‌های اروپا رو بکشن یا نکشن. 27:59.320 --> 28:02.280 ‫هدف جلسه، تصمیم‌گیری ‫درباره شیوه انجام این کاره، 28:02.840 --> 28:04.880 ‫و برای مشخص کردن مسئولیت‌های... 28:05.280 --> 28:07.840 ‫همه عناصر اداری دولت نازی... 28:08.440 --> 28:10.120 ‫برای رسیدن به این هدف. 28:11.200 --> 28:13.920 ‫در کنفرانس، هایدریش فهرستی... 28:13.920 --> 28:17.840 ‫از تعداد یهودی‌هایی که باید ‫در راه حل نهایی کشته بشن. 28:20.720 --> 28:22.960 ‫فهرست شامل یهودی‌های جماهیر شوروی... 28:23.000 --> 28:24.560 ‫و اروپای شرقی می‌شه، 28:26.960 --> 28:29.800 ‫یهودی‌های فرانسه، هلند، 28:30.040 --> 28:32.760 ‫بلژیک و کشورهای اسکاندیناوی. 28:34.400 --> 28:36.160 ‫همچنین شامل یهودی‌های کشورهای... 28:36.160 --> 28:37.880 ‫متحد آلمان هم می‌شه، 28:38.440 --> 28:40.600 ‫مثل ایتالیا، رومانی و مجارستان. 28:41.520 --> 28:43.960 ‫حتی یهودیان بریتانیای شکست‌نخورده... 28:44.040 --> 28:46.520 ‫و ایرلند بی‌طرف هم حساب شدن. 28:48.160 --> 28:50.720 ‫کل تعداد: بیش از ١١ میلیون. 28:53.880 --> 28:57.920 ‫نازی‌ها الان نقشه‌ای دارن ‫تا هولوکاست رو عملی کنن. 29:02.160 --> 29:04.040 ‫آلمان در گرفتن فرانسه موفق شده بود، 29:04.080 --> 29:07.800 ‫همچنین هلند، دانمارک، نروژ ‫و غیره، 29:07.800 --> 29:09.400 ‫که یعنی یهو کنترل... 29:09.480 --> 29:12.800 ‫جمعیت‌های عظیم یهودی ‫کشورهای دیگه هم دستشون بود. 29:14.400 --> 29:17.520 ‫اینکه عملا کل اروپا به غیر از بریتانیا... 29:17.960 --> 29:21.560 ‫حالا بخشی از امپراتوری نازی هیتلر بود... 29:22.280 --> 29:24.600 ‫این حس رو می‌داد که می‌شد ‫کارهایی کرد... 29:24.680 --> 29:26.960 ‫که تا اون موقع هرگز انجام داده نشده بودن. 29:33.240 --> 29:36.720 ‫در سراسر اروپا، یک مردم... 29:37.360 --> 29:39.200 ‫هدف نابودی مطلق قرار گرفتن. 29:55.880 --> 29:57.640 ‫پس از کنفرانس وانزی، 29:58.080 --> 30:01.920 ‫نازی‌ها در حال توسعه اردوگاه‌های مرگ هستن، 30:02.360 --> 30:05.680 ‫جاهایی که آدم‌ها، اکثرشون یهودی، ‫برای کشته شدن فرستاده می‌شن. 30:07.520 --> 30:10.600 ‫اکثر اون‌ها از اروپای شرقی ‫و جماهیر شوروی هستن. 30:12.320 --> 30:16.760 ‫نازی‌ها همچنین شروع می‌کنن به ‫هدف قرار دادن یهودی‌های اروپای غربی. 30:18.040 --> 30:20.960 ‫هولوکاست به عنوان ‫یه پدیده شرقی شروع می‌شه، 30:21.480 --> 30:24.640 ‫ولی به سرعت، به همه گوشه و کنار... 30:24.920 --> 30:26.680 ‫اروپای تحت کنترل آلمان می‌رسه. 30:27.320 --> 30:31.480 ‫آمستردام در هلند، ‫و فرانسه، و ایتالیا، 30:31.640 --> 30:33.560 ‫و تا شمال اسکاندیناوی، 30:33.640 --> 30:35.640 ‫یهودی‌ها جمع‌آوری می‌شن... 30:35.720 --> 30:38.680 ‫و به این قرارگاه‌های جدید در شرق ‫فرستاده می‌شن و کشته می‌شن. 30:40.800 --> 30:42.880 ‫در بهار سال ١٩٤٢، 30:43.320 --> 30:46.400 ‫هیملر از آمستردام بازدید می‌کنه ‫تا جلسه‌ای با یک گردان پلیس داشته باشه... 30:46.480 --> 30:48.520 ‫که برای دستگیری و تبعید... 30:48.600 --> 30:51.240 ‫یهودی‌های شهر تعلیم ویژه دیدن. 30:52.320 --> 30:54.120 ‫یک هفته بعد از بازدید اون، 30:54.480 --> 30:57.160 ‫یک پدر یهودی، اوتو فرانک، 30:57.600 --> 31:00.000 ‫تصمیم می‌گیره که خانواده‌اش ‫باید مخفی بشن. 31:02.400 --> 31:04.880 ‫دخترش آنه در خاطراتش نوشته: 31:06.480 --> 31:08.280 ‫«دوستان و آشنایان یهودی ما... 31:08.320 --> 31:10.760 ‫دسته دسته از اینجا برده می‌شن.» 31:11.880 --> 31:13.840 ‫«فرار تقریبا غیرممکنه.» 31:17.760 --> 31:19.200 ‫[ژوئیه] ‫[١٩٤٢] 31:20.280 --> 31:21.600 ‫[پاریس] 31:22.480 --> 31:25.800 ‫در فرانسه، یهودی‌های زیادی ‫که از آلمان فرار کرده بودن... 31:26.040 --> 31:27.840 ‫حالا خودشون رو در خطر می‌دیدن، 31:27.880 --> 31:31.440 ‫همراه با جمعیت بزرگ یهودی‌های خود فرانسه. 31:33.960 --> 31:37.800 ‫هلین بر، یک زن فرانسوی یهودی جوان، نوشته: 31:38.320 --> 31:40.880 ‫«موجی از وحشت به بقیه هم... 31:40.920 --> 31:43.240 ‫در این چند روز رسیده.» 31:43.880 --> 31:46.920 ‫«انگار اس‌اس کنترل فرانسه ‫رو به دست گرفتن... 31:46.960 --> 31:49.400 ‫و این وحشت باید به دنبالش بیاد.» 31:53.840 --> 31:55.600 ‫طی ماه‌های بعد، ‫خانواده‌های یهودی... 31:55.640 --> 31:59.000 ‫توسط نیروهای آلمانی و همکارهاشون ‫تبعید می‌شن. 31:59.840 --> 32:01.520 ‫به اون‌ها گفته شده که در اروپای شرقی... 32:01.520 --> 32:03.440 ‫بهشون اسکان داده می‌شه، 32:03.640 --> 32:06.160 ‫و بهشون گفتن که دارایی‌ها ‫و جواهرات خودشون رو همراهشون بیارن. 32:08.040 --> 32:10.040 ‫در واقع، اون‌ها دارن به... 32:10.040 --> 32:12.280 ‫اردوگاه‌های مرگ نازی جدید فرستاده می‌شن. 32:14.360 --> 32:17.880 ‫اون‌ها سوار واگن‌های بدون هوا ‫و بدون نور شدن... 32:18.480 --> 32:19.920 ‫و صدها مایل بدون غذا... 32:20.000 --> 32:21.800 ‫و بدون آب منتقل شدن. 32:25.560 --> 32:28.640 ‫اراده‌گردانی مدرن و قطارها اجازه دادن... 32:28.720 --> 32:32.880 ‫تا مردم به تعداد زیاد ‫در اروپا حرکت کنن، 32:33.200 --> 32:35.600 ‫که قبلا سابقه نداشت. 32:36.800 --> 32:39.440 ‫چهار اردوگاه مرگ اصلی وجود دارن، 32:40.120 --> 32:44.160 ‫خلمنو، تربلینکا، ‫سوبیبور، بلزک. 32:45.240 --> 32:47.320 ‫دو اردوگاه مرگ دیگه هم هستن، 32:47.920 --> 32:50.240 ‫که به عنوان اردوگاه کار اجباری هم ‫استفاده می‌شن، 32:51.280 --> 32:53.280 ‫مایدانک و آشویتس. 32:54.720 --> 32:57.320 ‫همه این اردوگاه‌ها در لهستان قرار دارن. 32:59.600 --> 33:00.840 ‫در اردوگاه‌ها، 33:00.880 --> 33:03.200 ‫نازی‌ها روش‌هایی طراحی کردن ‫تا در کمترین زمان ممکن... 33:03.280 --> 33:05.760 ‫بیشترین تعداد آدم رو بکشن، 33:06.360 --> 33:08.680 ‫مثل استفاده موتورهای دیزلی. 33:11.080 --> 33:13.520 ‫نازی‌ها از این موتورها ‫کربن مونوکسید... 33:13.600 --> 33:16.400 ‫به این اتاقک‌ها پمپ کردن ‫و کلی آدم کشتن، 33:16.880 --> 33:18.760 ‫ولی لزوما به این معنی نیست... 33:18.840 --> 33:21.200 ‫که در این فرایند، ‫به حدی که گمان می‌ره، 33:21.240 --> 33:23.080 ‫کارآمد و بهینه بوده باشن. 33:23.160 --> 33:25.000 ‫این مکان‌ها خیلی ناشیانه آماده شدن بودن. 33:25.080 --> 33:27.320 ‫مکان‌های بداهه‌کارانه بودن، 33:27.360 --> 33:30.360 ‫و مکان‌هایی از عذاب باورنکردنی... 33:30.800 --> 33:33.120 ‫و هولناک بودن. 33:35.200 --> 33:37.160 ‫[ژوئیه] ‫[١٩٤٢] 33:38.000 --> 33:39.320 ‫[آشویتس] 33:39.520 --> 33:43.640 ‫در آشویتس، نازی‌ها از یه آفت‌کش ‫به اسم سایکلون ب استفاده می‌کنن. 33:46.480 --> 33:49.560 ‫سایکلون ب یه فرآمده سیانوره... 33:49.960 --> 33:52.240 ‫که در اصل برای از بین بردن ‫جانداران آفتی بود، 33:52.280 --> 33:53.960 ‫برای کشتن موش توی خونه. 33:54.000 --> 33:55.600 ‫یه بلور آبی‌رنگه. 33:55.840 --> 33:58.800 ‫قوطی رو باز می‌کنی ‫و گاز سمی ازش بیرون میاد. 34:00.360 --> 34:03.480 ‫شروع می‌کنن به ساخت ‫یک ساختمان ضمیمه برای آشویتس... 34:03.560 --> 34:06.040 ‫در روستای نزدیکش، بیرکناو. 34:07.040 --> 34:09.720 ‫این مکان مخصوص کشتار طراحی شده... 34:10.320 --> 34:11.800 ‫و چندین اتاقک گاز داره. 34:16.200 --> 34:18.480 ‫وقتی یهودی‌ها به آشویتس-بیرکناو ‫می‌رسن، 34:19.280 --> 34:21.080 ‫به دو دسته تقسیم می‌شن، 34:21.640 --> 34:24.120 ‫اون‌هایی که برای کار اجباری ‫آماده تشخیص داده می‌شن... 34:24.320 --> 34:25.840 ‫و اون‌هایی که آمادگی جسمانی ندارن. 34:27.880 --> 34:30.960 ‫مندل یاکوباویچ از یک گتو در لهستان ‫تبعید می‌شه... 34:31.040 --> 34:32.640 ‫به آشویتس. 34:33.720 --> 34:35.280 ‫رسیدنش به آشویتس رو تعریف می‌کنه. 34:37.560 --> 34:40.080 ‫«مامورهای اس‌اس بالا و پایین می‌رفتن.» 34:40.600 --> 34:42.640 ‫«من خبردار ایستاده بودم.» 34:43.920 --> 34:46.840 ‫«بالاخره، بعد از مدتی، ‫برای سمت راست انتخاب شدم، 34:48.120 --> 34:49.800 ‫چند تا از دوستانم سمت چپ بودن.» 34:51.480 --> 34:54.280 ‫مندل برای ملحق شدن به ‫یک گروه کار انتخاب شد. 34:55.920 --> 34:58.040 ‫خانواده‌اش به اتاق گاز فرستاده شدن. 35:02.320 --> 35:04.640 ‫آدم‌هایی که به اتاق‌های گاز برده می‌شدن... 35:04.920 --> 35:07.040 ‫به مردها و زن و بچه‌ها تقسیم می‌شدن. 35:07.240 --> 35:09.720 ‫همه‌شون به این اتاق هدایت می‌شدن. 35:10.600 --> 35:13.680 ‫بهشون می‌گفتن که قراره حموم کنن. 35:14.960 --> 35:18.360 ‫بهشون بندهای کوچیک داده می‌شد ‫تا کفش‌هاشون رو به هم ببندن، 35:18.400 --> 35:19.800 ‫که مثلا بعدا راحت‌تر... 35:19.880 --> 35:21.520 ‫کفش‌هاشون رو پیدا کنن. 35:23.280 --> 35:25.200 ‫نازی‌ها می‌خوان تا جای ممکن... 35:25.240 --> 35:26.880 ‫اتاق رو از آدم پر کنن، 35:26.960 --> 35:29.680 ‫چون این کار محیطی به وجود میاره... 35:29.760 --> 35:31.560 ‫از گرما زیاد و رطوبت، 35:31.920 --> 35:34.040 ‫که گاز هیدروژن سیانید رو به وجود میاره. 35:39.960 --> 35:41.960 ‫صحنه‌هایی که این به دنبال داشت... 35:42.800 --> 35:44.760 ‫تصورنکردنی بودن. 35:46.080 --> 35:49.000 ‫کم پیش نمیومد ‫خانواده‌ها یا عزیزانی رو پیدا کرد... 35:49.080 --> 35:51.080 ‫که چنان به همدیگه چسبیده بودن... 35:51.160 --> 35:53.840 ‫که جدا کردنشون از همدیگه... 35:54.080 --> 35:55.400 ‫غیرممکن بود. 35:58.760 --> 36:00.600 ‫جسد قربانی‌ها سوخته می‌شه. 36:02.160 --> 36:05.080 ‫پرده مرگ بی‌وقفه ‫روی این ناحیه افتاده. 36:07.120 --> 36:09.480 ‫معمولا آدم‌هایی که به اردوگاه‌های مرگ ‫فرستاده می‌شدن... 36:09.560 --> 36:11.200 ‫در عرض چهل و پنج دقیقه ‫تا دو ساعت اول... 36:11.280 --> 36:13.040 ‫کشته می‌شدن. 36:14.280 --> 36:16.960 ‫ساختن اردوگاه‌های مرگ... 36:17.000 --> 36:19.880 ‫راه حل نهایی هیتلر ‫برای مسئله یهوده. 36:21.600 --> 36:26.040 ‫یک سامانه صنعتی ‫برای قتل عام انسان‌ها... 36:26.080 --> 36:28.760 ‫با هزاران قربانی روزانه. 36:30.000 --> 36:32.320 ‫این اوج پلیدیه. 36:36.600 --> 36:39.360 ‫این قتل عام در مقیاس صنعتیه. 36:40.480 --> 36:42.480 ‫ولی هر مرگ عذاب منحصر به فرد داره. 36:45.560 --> 36:47.840 ‫[ژوئیه] ‫[١٩٤٢] 36:48.200 --> 36:50.160 ‫[آشویتس] 36:50.640 --> 36:52.720 ‫در تابستان سال ١٩٤٢، 36:53.040 --> 36:54.840 ‫هیملر از اردوگاه مرگ... 36:54.920 --> 36:56.760 ‫آشویتس-بیرکانو بازدید می‌کنه. 36:57.880 --> 37:01.080 ‫کار کردن زندانی‌ها ‫در یک کارخانه شیمیایی رو نگاه می‌کنه، 37:02.400 --> 37:05.320 ‫و رسیدن قطارهای پر از یهودی‌ها ‫برای کشته شدن رو می‌بینه. 37:06.760 --> 37:08.800 ‫هیملر بعدا در یک ضیافت شام شرکت می‌کنه، 37:08.840 --> 37:10.880 ‫و اونجا می‌گه که نازی‌ها... 37:10.920 --> 37:14.240 ‫دو میلیون یهودی رو کشتن ‫و به این کشتار ادامه می‌دن. 37:16.080 --> 37:19.920 ‫این حرف‌هاش به یک مامور ‫اطلاعات غربی می‌رسه، 37:20.000 --> 37:23.200 ‫که اطلاعات رو به یک آلمانی تبعیدی... 37:23.280 --> 37:26.960 ‫در سوییس بی‌طرف منتقل می‌کنه، ‫گرهارت ریگنر. 37:28.880 --> 37:32.280 ‫گرهارت ریگنر، که برای ‫کنگره جهانی یهودیان کار می‌کرد، 37:32.840 --> 37:34.840 ‫از یه تاجر آلمانی فهمید... 37:35.160 --> 37:36.560 ‫که نازی‌ها یه نقشه دارن. 37:36.840 --> 37:39.200 ‫اون‌ها سعی دارن جوامع باقی‌مونده ‫یهودی اروپا رو... 37:39.560 --> 37:42.280 ‫دستگیر و تبعید کنن ‫و اون‌ها رو بکشن. 37:43.880 --> 37:46.000 ‫شوکه از چیزی که شنیده بود، 37:46.440 --> 37:48.560 ‫ریگنر سعی می‌کنه این اطلاعات رو... 37:48.800 --> 37:50.560 ‫به ربی استیون وایز برسونه. 37:52.360 --> 37:53.760 ‫ربی استیون وایز... 37:53.800 --> 37:56.640 ‫مدیر کنگره جهانی یهودیانه، ‫و شاید بانفوذترین... 37:56.720 --> 37:59.440 ‫ربی آمریکایی ‫و شاید یکی از بانفوذترین... 37:59.520 --> 38:01.400 ‫یهودی‌های آمریکایی اون موقع است. 38:01.400 --> 38:04.720 ‫اون رابطه‌ای با رئیس‌جمهور روزولت داره. 38:07.520 --> 38:10.720 ‫پیام ریگنر ‫به وزارت امور خارجه آمریکا می‌رسه، 38:11.120 --> 38:13.600 ‫اما مقامات مثل شایعه جنگی ‫باهاش رفتار می‌کنن... 38:14.120 --> 38:15.560 ‫و انتقالش نمی‌دن. 38:16.360 --> 38:19.160 ‫وزارت خارجه این اطلاعات رو... 38:19.200 --> 38:21.280 ‫به ربی وایز نمی‌فرسته. 38:21.560 --> 38:25.280 ‫می‌گن یه شایعه نامعتبر جنگیه ‫و دفنش می‌کنن. 38:26.560 --> 38:28.480 ‫چرا مردم رو به خروش بیاریم... 38:28.480 --> 38:30.160 ‫سر چیزی که احتمالا شایعه جنگیه؟ 38:30.200 --> 38:32.480 ‫امکان نداره که نازی‌ها ‫واقعا دارن این کار رو می‌کنن. 38:32.880 --> 38:34.200 ‫پس اطلاعات رو کنار گذاشتن. 38:34.880 --> 38:36.520 ‫اما ریگنر پافشاری کرد. 38:36.600 --> 38:38.440 ‫با یکی از نمایندگان مجلس بریتانیا ‫تماس گرفت... 38:38.520 --> 38:41.680 ‫که از طریق تلگراف با ربی وایز ارتباط گرفت. 38:42.240 --> 38:45.320 ‫وزارت امور خارجه آمریکا ‫حالا گزارش رو بررسی می‌کنه، 38:46.120 --> 38:47.720 ‫اما دولت روزولت... 38:48.240 --> 38:50.040 ‫آماده نیست که عمومی‌اش کنه. 38:52.360 --> 38:56.080 ‫اون‌ها این حس رو داشتن ‫که سربازهای آمریکایی... 38:56.120 --> 38:58.640 ‫حاضر نمی‌شن بجنگن ‫اگه فکر کنن که ازشون می‌خوان... 38:58.720 --> 39:02.080 ‫برای نجات یهودی‌های اروپا به جنگ برن. 39:02.560 --> 39:06.120 ‫ما برای این ایده‌های دموکراسی ‫و آرمان‌گرایی می‌جنگیم. 39:06.200 --> 39:07.960 ‫ما برای یهودی‌ها نمی‌جنگیم. 39:10.560 --> 39:12.880 ‫بعد از تحقیقاتشون، ‫وزارت امور خارجه... 39:12.920 --> 39:15.280 ‫به ربی وایز اجازه داد تا این اطلاعات... 39:15.360 --> 39:18.080 ‫درباره قتل عام یهودی‌ها ‫رو عمومی کنه. 39:19.080 --> 39:20.680 ‫خبر دور دنیا پخش می‌شه، 39:20.720 --> 39:22.680 ‫و جوامع یهودی بهش واکنش نشون می‌دن. 39:24.880 --> 39:27.240 ‫دنیا کم‌کم داره از حقیقت آگاه می‌شه. 39:29.440 --> 39:30.640 ‫اوایل دسامبر، 39:30.680 --> 39:32.280 ‫روز سوگواری هست، ‫نه فقط در ایالات متحده، 39:32.360 --> 39:35.880 ‫نه فقط در بریتانیا، ‫بلکه همه‌جا به طور بین‌المللی. 39:36.520 --> 39:37.680 ‫شب‌بیداری بود. 39:37.720 --> 39:41.160 ‫مراسم‌هایی در کنیسه‌ها... 39:41.240 --> 39:43.440 ‫در سراسر نیم‌کره غربی برگزار می‌شن. 39:43.880 --> 39:46.040 ‫و بالاخره، هفدهم دسامبر، 39:46.400 --> 39:48.240 ‫دولت‌های متفقین ‫اعلامیه‌ای منتشر کردن... 39:48.320 --> 39:50.760 ‫به اسم اعلامیه متفقین در مورد قساوت‌ها. 39:51.400 --> 39:53.520 ‫و با لحن بسیار تندی ‫اعمال نازی‌ها... 39:53.560 --> 39:55.800 ‫و همدست‌هاشون رو محکوم می‌کنن. 39:56.000 --> 39:58.600 ‫از عبارت‌هایی مثل کشتار بی‌رحمانه... 39:58.680 --> 40:00.640 ‫و جنایات شنیع خونین ‫استفاده می‌کنن. 40:01.800 --> 40:03.760 ‫روزولت به ویژه نگرانه، 40:04.040 --> 40:05.760 ‫و چرچیل هم شوکه شده. 40:06.320 --> 40:08.760 ‫اون می‌گه بهترین کاری که ما می‌تونیم... 40:08.800 --> 40:10.680 ‫برای کمک به یهودی‌های اروپا بکنیم... 40:10.760 --> 40:12.840 ‫پیروزی هر چه سریع‌تر جنگه، ‫و ما برای این کار... 40:12.920 --> 40:16.480 ‫باید همه منابع خودمون رو به کار بگیریم. 40:18.160 --> 40:20.520 ‫اون‌ها از رخ دادن این قتل عام‌ها ‫آگاه بودن. 40:21.040 --> 40:22.400 ‫فکر نکنم می‌تونستن تصور کنن... 40:22.400 --> 40:24.000 ‫که نازی‌ها در چه مقیاس بزرگی... 40:24.120 --> 40:26.400 ‫زیرساخت و صنعت بهش اختصاص داده بودن. 40:26.840 --> 40:28.360 ‫به نظرم رهبرها... 40:28.400 --> 40:30.400 ‫عمق فاجعه رو درک نکرده بودن. 40:33.480 --> 40:35.640 ‫سال 1933، ‫نظر تباه هیتلر... 40:35.680 --> 40:38.760 ‫تبعید یهودی‌ها از آلمان بود. 40:39.240 --> 40:42.520 ‫سال ١٩٤٢، اون در شرف کشتار... 40:42.600 --> 40:45.600 ‫همه جمعیت یهودی اروپا است. 40:53.200 --> 40:56.080 ‫بعد از دو سال زندگی مخفیانه، ‫آنه فرانک و خواهرش... 40:56.160 --> 40:58.760 ‫توسط افسرهای پلیس هلندی کشف می‌شن... 40:59.160 --> 41:01.840 ‫و به یک اردوگاه کشتار نازی فرستاده می‌شن. 41:02.840 --> 41:04.600 ‫اون‌ها تنها چند هفته... 41:05.080 --> 41:07.240 ‫قبل از پایان جنگ ‫در اثر تیفوس می‌میرن. 41:09.040 --> 41:12.160 ‫هلین بر از پاریس به آشویتس تبعید می‌شه، 41:12.200 --> 41:14.080 ‫و بعد هم به برگن-بلسن، 41:14.520 --> 41:18.400 ‫و اون هم در آوریل ١٩٤٥، ‫در اثر تیفوس می‌میره. 41:20.320 --> 41:22.520 ‫ایشلاما بر وینر گزارشی... 41:22.560 --> 41:25.320 ‫درباره ون‌های گاز در خلمنو می‌نویسه، 41:26.800 --> 41:28.800 ‫به امید نشان دادن حقیقت به دنیا. 41:29.480 --> 41:32.600 ‫ولی نازی‌ها پیداش می‌کنن ‫و به بلزک تبعید می‌شه، 41:33.160 --> 41:35.200 ‫جایی که در اتاق گاز کشته می‌شه. 41:37.360 --> 41:40.000 ‫مندل یاکوبویچ از بازماندگان آشویتسه، 41:40.480 --> 41:43.240 ‫و بعد از جنگ به ایالت متحده ‫نقل مکان می‌کنه. 41:44.000 --> 41:46.080 ‫اسمش رو به مایک جیکوبز تغییر می‌ده، 41:46.680 --> 41:50.400 ‫و کسب و کار آهن‌پاره ‫در دالاس، تگزاس راه می‌اندازه. 41:54.160 --> 41:56.400 ‫هولوکاست، شوآ، 41:56.520 --> 42:00.000 ‫تا شکست آلمان نازی... 42:00.080 --> 42:03.120 ‫و نابودی کامل رایش سوم ‫ادامه پیدا می‌کنه. 42:04.640 --> 42:08.040 ‫در ١٩٤٢، ‫متفقین نیروهاشون رو گرد هم میارن، 42:08.120 --> 42:12.320 ‫تا حمله‌ای بزرگ به ورماخت ‫در آفریقای شمالی انجام بدن. 42:13.344 --> 42:17.344 www.Doostihaa.com